Harry Blackbird



nêhiyâwin (The Cree Way)


************


1. pêyakwâw êsa mîna ê-nanipât awa pêyak kisîyiniw, kâ-pawâtât onôtokwêma ê-pê-kiyokâkot. nikotwâsik askîy aspin ê-kî-nakataskîyit. êkwa ôma êkwa otahcahkwa kâ- pê-kiyokêyit. mitoni pîkwêyihtam êsa awa kisiyiniw, êkwa ôma ê-kamwâcipayit, ê- simatapit. nohtê-kiskêyihtam ôma, tânêhki kâ-pê-itohtêyit. 

2. mâci-pîkiskwêyiwa êsa ê-itikot, "ê-pê-itisahot ôma Mâmawi-ohtâwîmâw ta-pê- wihtamâtân kîkway. ana ohci oskinikîs kâ-kî-nakataskît ôta namôya kayâs. 

3. ispî kâ-takohtêt ôtê ahcahk-askîhk, pê-nakiskâk oskâpêwisa ê-kiskinohtahikot ê- wêhcasiniyik mêskanaw. pêyakwâyak anita, nîswâyak paski-môniyâw ôma mêskanaw nistam anima kihciniskêhk k-êsi-paskêmok mêskanaw, êyako pimitisahamwak. êyako mîna mitoni miywâsin ta-pimitisahamihk. piyisk kêtahtawê k-ôtihtahkik ita ê-ayâwiht tâskôc ê-wâ-wîkihk. sêmâk ôhi wîci-oskâya pêyakwan ê-ispihcisiyit, kâ-pê-nakiskâkot, êkoni ôhi osk-âya mêtoni nanâkatohkâtik.

4. kâ-mâci-pîkiskwâtikot ôhi oskâya ê-nêhiyawêyit. mâka namôya nisitohtawêw awa oskinikîs tânisi ê-itwêyit âta wîsta ê-nêhiyawêt. ahpô mîna apihkêw tâskôc mâna ôki nêhiyawak mitoni kâ-pimitisahakik onêhiyâwininiwâw. pîkwêyihtam ê-wanihkêt awa oskinîkîs. âsamîna sipwêhtahik oskâpêwisa kotak êkwa anima mêskanaw ita kâ-kî- ohtohtêcik.

5. êyako mîna ôma mêskanaw miywâsin êkwa wêhcasin ta-pimitisahamihk. otihtamwak wâskahikana ita câh-cîki ê-wâh-wîkihk. âsamîna êkota kotaka osk-âya pê- nakiskâk mâka êkwa ôki oskâyak namôya cîki pê-nâtik, wâhyawês ohci osâpamik, ê- pômênâkosicik ê-kanawâpamâcik ôhi oskinîkîsa ê-nêhiyâwinâkosiyit. nanitohtawêw ê- kîmôci-pîkiskwêyit. âtiht piko kîkway kâh-kahcicihtam. êkoni êkwa nisitohtawêw oskâya osâm piko ê-âkayâsîmocik, mâka namôya tâpwê cîkêyimik k-îsi-waskawîyit. mâmisihow, ê-pa-pêyakot ê-nitaw-mâmitonêyihtahk tânêhki êkâ nânitaw kâ-kî-wîcihiwêt. 

6. âsamîna êkota ohci sipwêhtahik oskâpêwisa awa oskinîkîs, mâka êkwa êkotê nakatik ita kâ-nîso-paskêmoniyiki mêskanawa, otahcahkwa ê-wanisiniyit mîna ê- papâmâcihoyit êkotê nâyiwâc osâm êkâ ê-ohci-kiskinohamâsot mîna êkâ ohci- wawîyêstahk onêhiyâwiwin mêkwâc ôta askîhk ê-pimâtisit." 

7. "hâw, kisêyiniw", itwêw awa nôtokwêw, "otahcahkwa pwâmayî-sipwêhtêt kâwi kiya êkwa piko ta-wihtamawacik, mîna t-âcimostawacik osk-âyak ôma âcimowin k-ôh-pê- itisahokawiyân ta-pê-wihtamâtân."