Piri Mombe’upy Leyenda - Folklore Piri ndaje ha’e raka’e petei mitãkuña iñate’yetereíva. Nomba’aposeivoíva. Noipytyvõi isy ha iñirunguérape mba’evépe. Ohasa aravo ysyry rembe’ýpe, oñeakãkarãi ha omaña ha’angáre y ape ári. - Orepytyvõna -he’i chupe hogayguakuera. * Ndaikatúi, ahata ysyrýpe añakãkarãi. - Ha! Piri, Ñandejara ko ndehavirava’erã gueteri -he’i chupe isy. * Che pomimi ko ndaha’éi mba’apópe guarã. Tupã ipochy Piri ndive ha ojerure ypórape ohavira hagua Piri-pe. Upeicha petei ara oi jave yrembe’ý-pe ojejapokoi hese ypóra ha ogueraha chupe Ñandejara rendape ha koa he’i Piri-pe - Ko’ága guive oikóta ndehegui yvyra porupyrã. Ypóra ogueru jey Piri-pe yrembe’ype ha he’i chupe kóicha: - Ko’aga guive reipytyvõtama opavavépe, ha upepete voi Pirigui oiko yvyra ha oñepyru ome’ê hete roky ikatu haguaicha ojejapo chugui mba’e porã. Paha.