Kev Khwv thiab Kev Lom Zem Tus sau: Xyooj Mim Lis Peb cov Hmoob nyob Nplogteb mas ib txwm nyob pem roob xwb. Muaj ntau ntau yam hais txog peb lub neej. Tiam sis kuv yuav sau txog ob yam raws li thaum kuv tsev neeg tseem nyob tid es kuv nco qab xwb. Ob yam ntawd nws yog kev ua noj ua haus thiab kev noj peb caug. Niaj hnub no mas kuv kuj tsis paub tias teb chaws Nplog txawv li cas lawm. Kuv tsuas piav me me raws li kuv paub xwb. Txhua txhua xyoo thaum peb nyob rau teb chaws Nplog uas noj peb caug tas, txog lub ib hlis ntuj, cov txiv tsev txhua tus pib mus xyuas teb. Lawv mus hom teb cia ua ntej yuav mus luaj. Cov neeg ua teb ntawd yuav tsum mus nrhiav tej qho av kom zoo. Lawv yuav tsum nroj mus nrhiav tej qhov av dub, av noo, thiab saib tej xyoob ntoo kom ntsuab ntsuab mas thaum mus cog qoob rau thiaj zoo taus. Yog tias tus txiv tsev twg tsis mus nrhiav teb ntxov, thaum txog caij luaj tus ntawd yuav tsis tau daim teb av zoo luaj vim lwm tus twb mus muab tej qho av zoo hom . tas lawmYog tias tsev neeg twg tau qhov av phem, xyoo ntawd tsev neeg tej qoob yuav tsis zoo. Yog qoob tsis zoo ces xyoo ntawd lawv cov mov tsis txaus lawv noj li. Thaum mus nrhiav tau teb lawm, cov txiv tsev mam li los ntaus txuas thiab ntaus taus. Txog lub ob hlis ntuj ces sawv daws mus pib luaj teb. Lub peb hlis ntuj yuav tas ces twb luaj teb tas lawm. Thaum luaj teb tag ces cia daim teb ziab tshav ntuj li kaum tawm hnub kom cov xyoob ntoo qhuav daj daj. Lub plaub hlis ntuj tuaj ces Hmoob pib mus hlawv teb. Tom qab hlawv teb tas, yog daim teb twg kub tsis zoo ces yuav tau mus muab cov ntoo them ua pawg thiab muab hlawv kom kub du lug mas thiaj li zoo cog pob kws los cog nplej rau. Tag lub plaub hlis, lub tsib hlis tuaj ces ntuj txawm pib los nag. Thaum ntawd ces mam li mus cog pob kws. Peb Hmoob cog pob kws mas lawv xuas hlau kawb tej lub qhov me me ces pov peb plaub lub ntsiab kws rau hauv mam li hu av los vov rau. Hmoob cog pob kws mas cog ib tsob ncua deb li ib dag. Peb Hmoob ncua deb vim tias lwm hnub cov pob kws loj tuaj thiab thaum txhawv thiaj li muaj pob. Thaum cog pob kws tag ces los pib cog nplej. Hauv hav teb nplej thiab teb pob kws mas lawv tseem cog dib, cog taub, thiab tseb zaub rau tej nyuag hav iav thiab ua lwm yam. Lub caij mus cog nplej ntawd mas muaj neeg coob mus cog ua ke vim tias Hmoob nyiam sib pauv zog es thiaj li tsis nkees cog. Thaum mus cog mas cov txiv neej xuas hmuv ntoo nkaug qhov ua ntej hos cov poj niam mam li muab nplej pov rau hauv cov qhov lawv cov txiv neej qab. Lub sij hawm ntawd mas txhua yim neeg sawv ntxov ntxov xwb. Peb Hmoob cog nplej lub rau hli mus txog lub xya hli ces tas. Thaum cog nplej tas ces pob kws twb yuav txij duav hos taub thiab dib twb cab hmab tag lawm. Taub twb zoo de ntsis los hau noj lawm. Thaum cog nplej rau hauv teb tag ces ntuj txawm los nag tsis so li lawm. Tau li kaum tawm hnub ces nplej thiab nroj txawm tuaj ntsuab xiab vov teb tas. Hmoob txawm pib mus dob. Txog rau lub cuaj hli mus rau lub kaum hli ces pob kws siav. Cov pob kws uas Hmoob cog mas muaj ob yam. Ib yam yog pob kws nplaum hos ib yam yog pob kws txua. Thaum cov pob kws nplaum siav Hmoob mus ntais los hau noj thiab mus ntais los zom ua ncuav noj. Tej xyoo yog tias tej yim cov nplej tsis txaus noj, Hmoob muab cov pob kws hlais los ua xyaw mov nplej noj. Cov pob kws txua ces cia kom daj daj plhaub mam li mus ntais los cia rau hauv tej lub phawv los yog txhab es cia zom los pub qaib pub npua xwb. Txog lub kaum hli xwb cov nplej uas cog ntxov twb pib siav lawm ces Hmoob thiaj li mus hlais nplej. Lub caij no ces dib thiab taub los kuj txi pawg lug lawm. Mus hlais nplej ces de dib los noj ntxuag mov xwb. Zaub ntsuab los kuj mos mos zoo de hau noj. Lub caij no mas cov neeg mus hlais nplej los tsis ntshaw zaub noj li. Zaub ntsuab zaub ntsis tuab los muaj. Hmoob mas niaj hnub mus hlais nplej. Thaum cov nplej ntxov siav mas peb mus hlais ib ob kawg los ziab tsav ntuj. Ziab qhuav ces peb coj mus tuav hauv qhov cos. Peb tuav tau ua cov txhuv lawm ces mam li coj los ua mov noj. Muab cov txhuv los ua mov thiab ntes ob tug qaib los tua hau kom siav siav. Thaum ntawd, tus txiv tsev los laig dab. Qhov no mas tsis muaj dab tsi tab sis yog ib rooj mov uas hu cov niam txiv kwv tij neej tsa ua tuag lawm los noj ua ntej mas cov txiv tsev thiaj li noj tau. Qhov no peb Hmoob hu tias noj mov nplej tshiab. Dhau li ntawm ces cov nplej tag siav. Hmoob niaj hnub mus hlais nplej lawm xwb. Lub kaum ib hlis mus rau lub kaum ob hlis ces Hmoob hlais nplej tas. Thaum hlais tas Hmoob muab sau los ua tej pawg cia tom plawv teb. Thaum peb nyob tim Nplogteb, peb tsis yog ua noj ua haus xwb. Peb tseem yug qaib, os, npua, nyuj thiab twm tib si. Cov tsiaj no ib txhia peb yug los tua noj xwb. Muaj ib txhia, peb yug los muag tau nyiaj siv thiab. Qaib, os, thiab npua mas peb mus de zaub thiab zom pob kws los pub. Nyuj thiab twm ces peb tso mus noj zaub tom tej hav nqeeb los yog zoov xwb. Lawv mus noj zaub ib hnub tsaus ntuj ces nyias mam los nyias tsev xwb. Thaum peb sau qoob loo tas ces peb npaj los noj peb caug. Thaum peb yuav noj peb caug mas peb tuav li ib hnab tsaj txuv cia. Peb zom ib hnab pob kws los cia pub npua. Peb mus txiav ib tum taws txij neeg cia. Peb mus de zaub npuas los cia vim tias thaum peb los noj peb caug lawm ces yuav caiv peb hnub tsis pub ua dab tsi li. Peb hnub ntawd mas tsis pub ntxhua khaub ncaws tsis pub siv nyiaj thiab tsis pub mus ua teb lawm. Peb noj peb caug mas txhua txhua xyoo txog hnub 28, lub 12 hlis, thaum yauv tsaus ntuj txhua yim neeg yeej npaj mus nkaum toj qaib. Thaum nkaum toj qaib mas peb Hmoob mus rho ib cov nqeeb los ntxias ua ib txog saw ntev ntev. Mus txiav ib tsob ntoo pos los txhos rau hauv plawv zos. Txhua txhua yim neeg muab cov nqeeb rig ua tej lub kauj me me. Ib yim neeg twg yog muaj pes tsawg leej mas yuav tsum ua cov kauj nqeeb ntawd kom txhua nws tsev neeg. Muab ib co khaub hlab liab los khi rau ntawm cov kauj ntawd thiab nqa mus dai rau ntawm txoj saw nqeeb loj. Thaum yuav mus nkaum toj qaib, tus txiv tsev muab ib re nplooj xyoob los nplawm tej qab nthab tawm mus rau nraum zoov. Muab ib qho dej ntim rau hauv lub fwj kais thiab nqa ib tug tw taws mus tso rau sab nraum zoov nram lub qhov rooj tag. Tus txiv tsev nqa ib rab riam, ib rab txuas, ib rab taus, thiab yog muaj phom ces nqa phom mus tso rau ntawm lub hauv paus ntoo pos. Muaj ib tug txiv tsev nqa tus lau qaib tuaj sawv ntawm ib sab tsob ntoo pos. Muab tus qaib tsa lwm tas nrho ib tsoom niam txiv kwv tij neej tsa sawv daws. Tom qab lwm qaib tas cov txiv tsev mam tua phom nrov pig pig pag pag. Cov tub hlua kwv tsob ntoo thiab nqa cov saw nqeeb mus pov tseg. Tsoom niam txiv kwv tij neej tsa sawv daws txawm los tsev tas lawm. Thaum lawv los txog ntawm lub qhov rooj tus txiv tsev muab lub fwj dej los tua tus hluav taws thiab txawm ntuas ob peb lo lus. Tas nrho tsev neeg txawm nkag mus tsev. Thaum mus txog tsev ces tus niam tsev txawm teeb tais txhuv qe thiab muab peb tug qaib los tso rau nram qhov rooj tag. Tus txiv tsev mam li los hu plig. Tom qab hu plig tas tus niam tsev muab cov qaib tua hau thiab muab cov qe hau. Thaum hau siav ho rov muab los mus teeb rau nram qhov rooj rov hu plig dua. Thaum hu plig tas ces muab cov qe faib rau cov me nyuam sawv daws. Tus txiv tsev txawm muab cov qaib los saib ko taw thiab taub hau seb plig puas los zoo. Dhau ntawd ces muab cov qaib los txhoov los rau, rau tus txiv tsev laig dab. Thaum ua dab tas ces mus hu cov kwv tij txheeb ze tuaj noj. Noj mov tas ces mus pw txog ib tag hmo; ob niam txiv txawm sawv los cuab tsiaj txhu thiab hu plig nyiaj plig kub los tsev. Tag kis sawv ntxov ob niam txiv txawm mus ris dej. Thaum mus txog nram hav dej nkawd muab ob peb tug xyab hlawv rau tus dej thiab ce peb tshob pov tseg, nkawd mam li ce dej ris los tsev. Qhov no Hmoob hu tias mus ris dej tshiab. Hnub xiab ib tsis tau muaj neeg coob. Muaj me nyuam yaus mus ntaus tuj lub ua si xwb. Hnub xiab ob cov tub ntxhais hluas mam li ua zam liab vog tuaj mus pov pob ua si. Hnub xiab peb Hmoob tso nyuj thiab twm sib nraus. Tas nrho tus hlob tus yau tus laus tus hluas mas sib tw mus saib nyuj thiab twm sib nraus lawm. Thaum saib nyuj thiab twm sib nraus tas ces mam li los pov pob. Txij li hnub xiab peb ntawd los mas neeg coob heev. Cov tub ntxhais hluas mas pov pob hais kwv txhiaj ua tshav qaib mas lom zem kawg nkaus. Raws li peb Hmoob noj peb caug yav thaum ub los mas yog 30 hnub diam tiam sis cov tub ntxhais hluas tam sim no tsis muaj sij hawj ntau npaum li ntawd. Yog li niam no peb tsuas muaj noj 15 hnub lawm xwb. Cov kuv piav los saum no mas yog peb Hmoob txoj kev cai ua noj ua haus thiab kev noj tsiab peb caug nyob rau hauv xyoo tshiab. Qhov no mas yog ib txog kev cai ua tseem ceeb heev nyob rau hauv Hmoob lub neej uas ib txwm coj puag thaum ntuj tsim teb raug los mus.