Mosella Transieram celerem nebuloso flumine Nauam,addita miratus ueteri noua moenia Uinco,aequauit Latias ubi quondam Gallia Cannasinfletaeque iacent inopes super arua cateruae.unde iter ingrediens nemorosa per auia solum 5et nulla humani spectans uestigia cultuspraetereo arentem sitientibus undique terrisDumnissum riguasque perenni fonte Tabernasaruaque Sauromatum nuper metata colonis:et tandem primis Belgarum cnspicor oris 10 Noiomagum, diui castra inclita Constantini.purior hic campis aer Phoebusque serenolumine purpureum reserat iam sudus Olympum.nec iam, consertis per mutua uincula ramis, quaeritur exclusum uiridi caligine caelum: 15sed liquidum iubar et rutilam uisentibus aethramlibera perspicui non inuidet aura diei.in speciem tum me patriae cultumque nitentis Burdigalae blando pepulerunt omnia uisu, culmina uillarum pendentibus edita ripis 20et uirides Baccho colles et amoena fluentasubter labentis tacito rumore Mosellae. Salue, amnis laudate agris, laudate colonis,dignata imperio debent cui moenia Belgae: amnis odorifero iuga uitea consite Baccho, 25consite gramineas, amnis uiridissime, ripas:nauiger, ut pelagus, deuexas pronus in undas,ut fluuius, uitreoque lacus imitate profundoet riuos trepido potis aequiperare meatu,et liquido gelidos fontes praecellere potu: 30omnia solus habes, quae fons, quae riuus et amniset lacus et biuio refluus manamine pontus. tu placidis praelapsus aquis nec murmura uentiulla nec occulti pateris luctamina saxi.non spirante uado rapidos properare meatus 35cogeris, extantes medio non aequore terrasinterceptus habe: iusti ne demat honorem nominis, exclusum si diuidat insula flumen.tu duplices sortite uias, et cum amne secundodefluis, ut celeres feriant uada concita remi, 40et cum per ripas nusquam cessante remulcointendunt collo malorum uincula nautae.ipse tuos quotiens miraris in amne recurus,mlegitimosque putas prope segnius ire meatus!tu neque limigenis ripam praetexeris uluis, 45nec piger inmundo perfundis litora caeno:sicca in primores pergunt uestigia lymphas.I nunc et Phrygis sola leuia consere crustistendesn marmoreum laqueata per atria campum. ast ego despectis, quae census opesque dederunt, 50naturae mirabor opus, non dura nepotumlaetaque iacturis ubi luxuriatur egestas.hic solidae sternunt umentia litora harenae,nec retinent memores uestigia pressa figuras. spectaris uitreo per leuia terga profundo, 55secreti nihil, amnlis habens: utque almus apertopanditur intuitu liquidis sub noctibus aernec placidi prohibent oculos per inania uenti,sic demersa procul durante per intima uisucernimus arcanique patet penetrale profundi, 60cum uada lene meant liquidarum et lapsus aquarumprodit caerulea dispersas luce figuras:quod sulcata leui crispatur harena meatu,inclinata tremunt uiridi quod gramina fundo; usque sub ingehuis agitatae fontibus herbae 65uibrantes patiuntur aquas lucetque latetquecalculus et uiridem distinguit glarea muscum, tota Caledoniis talils picta ora Britannis, cum uirides algas et rubra corallia nudat aestus et albentes concharum germina bacas, 70delicias hominum, locupletibus atque sub undis adsimulant nostros imitata monilia cultus. haud aliter placidae subter uada laeta Mosellaedetegit admixtos non concolor herba lapillos.intentos tamen usque oculos errore fatigant 75 interludentes, examina lubrica, pisces.sed neque not species obliquatosque natatusquaeque per aduersum succedunt agmina flumen,nominaque et cunctos numerosae stirpis alumnosedere fas: haud ille sinit, cui cura secundae 80sortis et aequorei cessit tutela tridentis.Tu mihi fluineis habitatrix Nais in orissquamigeri gregis ede choros liquidoque sub alueodissere caerauleo flutantes amne cateruas.Squameus herbosas capito inter lucet harenas, 85muiscere praetenero fartim congestus aristisnec duraturus post bina trihoria mensis,purpureisque salar stellatus tergora guttiset nullo spinae nociturus acumine rhedoeffugiensque oculos celeri leuis umbra natatu. 90tuque per obliqui fauces uexate Saraui,qua bis terna fremunt scopulosis ostia pilis, cum defluxisti famae maioris in amnem,liberior laxos exerces, barbe, natatus: tu melior peiore aeuo, tibi contigit omni 95 spirantum ex numero non inlaudata senectus.nec te puniceo rutilantem uiscere, salmo,transierim, latae cuius uaga uerbera caudaegurgite de medio summas referuntur in udas,occultus placido cum proditur aequore pulsus. 100tu loricato squamosus pectore, frontemlubricus et dubiae facturus fercula cenae,tempora longarum fers incorrupte morarum,praesuignis maculis capitis, cui prodig nutataluus opimatoque fluens abdomine uenter. 105 quaeque per Illyricum, per stagna binominis Histrispumarum indiciis caperis, mustela, natantum,in nostrum subuecta fretum, ne laeta Mosellaeflumina tam celebri defraudarentur alumo.quis te naturae pinxit color: atra superne 110puncta notant tergum, qua lutea circuit iris,lubrica caeruleus perducit tergora fucus;corporis ad medium fartim pinguescis, at illincusque sub extremam squalet cutis arida audam.nec te, delilcias mensarum, perca, silebo, 115amnigenos inter pisces dignande marinis,solus puniceis facilis contendere mullis:nam neque gustus iners solidoque in corpore partessegmentis coeunt, sed dissocianltur aritis.hic etiam Latio risus praenomine, cultor 120stagnorum, querulis uis infestissima ranis,lucius, obscuras ulua caenoque lacunasobsidet. hic nullos mensarum lectus ad ususferuet fumosis olido nidore popinis. quis non et uirides, uulgi solacia, tincas 125 norit et alburnos, praedam puerilibus hamis,stridentesque focis, obsonia plebis, alausas?teque inter species geminas neutrumqe et utrumque, qui nec dum salmo, nec iam salar ambiguusqueamborum medio, sario, intercepte sub aeuo? 130tu quoque flumineas inter memorande cohortes,gobio, non maior geminis sine pollic palmis,praepinguis, teres, ouipara congestior aluopropexique iubas imitatus, gobio, barbi.nunc, pecus aeuoreum, celebrabere, magne silure: 135quem uetlut Actaeo perductum tergora oliuoamnicolam delphina reor: sic per frta magnumlaberis et longi uix corporis agmina soluisaut breuibus deprensa uadis aut fluminis uluis.at cum tranquillos moliris in amne meatus, 140te uirides ripae, te caerult turba natantum,te liquidae mirantur aquae: diffunditur alueoaestus et extremi procurrunt magine fluctus.talis Atlanticco quondam ballena profundo,cum uento motuue suo telluris ad oras 145pellitur: exclusum emundat mare magnaque surguntaequora uicinique timent decrescere montes.hic tamen, hic nostrae mitis ballena Mosellae exitio procul est magnusque honor additur amni.Iam liquidas spectasse uias et lubrica pisces 150agmina multiplicesque satis numerasse cateruas.inducant aliam specacula uitea pompamsollicitentque uagos Baccheia munera uisus,qua sublimis apex longo super ardua tractuet rupes et aprica iugi flexusque sinusque 155uitibus adsurgunt naturalique theatro.Gauranum sic alma iugus uindemia uestitet Rhodopen proprioque nitent Pangaea Lyaeo;sic uiret Ismarius super aequora Thracia collis;sic mea flauentem pingunt uineta Garumnam. 160summis quippe iugis tendentis in ultima cliuiconseritur uiridi fluuialis margo Lyaeo.laeta operum plebes festinantescoloniuertice nunc summo properant, nunc deiuge dorso,certantes solidis clamoribus. inde uiator 165riparum subiecta terens, hinc nauita labens,probra canunt seris cultoribus: astrepit olliset rupes et silua tremenms et concauus amnis.Nec solos homines delectat scaena locorum:hic ego et agrestes Satyros et glauca tuentes 170Naidas extremis credam concurrere ripis,capripedes agitat cum laeta proteruia Panasinsultantque uadis trepidasque sub amne sorores terent, indocili pulsantes uerbere fluctum.saepe etiam mediis furata e collibus uuas 175inter Oreiadas Panope fluuialis amicasfugit lasciuos paganica numina Faunos.dicitur et, medio cum sol stetit aureus orbe, ad commune fretum Satyros uitreasque sororesconsortes celebrare choros,m cum praebuit horas 180secretas hominum coetu flagrantior aestus.tunc exultantes sua per freta ludere Numphas et Satytros mersare uadis rudibusque natandiper medias exire manus, dum lubrica falsimembra petunt liquidosque fouent pro corpore fluctus.sed non haec spectata ulli nec cognita uisufas mihi sit pro parte loqui: secreta tegaturet commissa suis lateat reuerentia riuis.illa fruenda palam species, cum glaucus opacorespondet colli fluuius, frondere uidentur 190fluminei latices et palmite consitus amnis.quis color ille uadis, seras cum propulit umbrasHesperus et uiridi perfundit monte Mosellam!tota natant crispis iuga motibus et tremit absenspampinus et uitreis uindemia turget in undis. 195adnumerat uirides derisus nauita luites, nauita caudiceo fluitans super aequora lemboper medium, qua sese amni confundit imagocollis et umbrarum confinia conserit amnis.Haec quoque tam dulces celebrant spectacula pompas, 200remipedes medio certant cum flumine lembiet uarios ineunt flexus uiridesque per orasstringunt attonsis pubentia germina pratis.puppibus et proris alacres gestire magistrosimpubemque manum super amnica terga 205dum spectat transire cliens, sua seria ludoposthabet; excludit ueteres noua gratia curas.tales Cumano despectat in aequore ludosLiber, sulphurei cum per iuga consita Gauriperque uaporiferi graditur uineta Ueseui, 210cum Uenus Actiacis Augusti laeta triumphisludere lasciuos fera proelia iussit Amores;qualia Niliacae classes Latiaeque triremessubter Apollinea tesserunt Leucados arces,aut Pompeiani Mylasena pericula belli 215Euboicae referunt per Auerna sonantia cumbae;innocuos ratium pulsus pugnasque iocantesnaumachiae, Siculo qualis spectata Pelorocaeruleus uiridi reparat sub imagine pontus:non aliam speciem petulantibus addit ephebis 220pubertas[que] amnis et picti rostra phaseli.hos Hyperionio cum sol perfuderit aestu,reddit nautalesuitreo sub gurgite formaset redigit pandas inuersi corporis umbras.utque agiles motus dextra laeuaque frequentant 225et commutatis alternant pondera remis,unda refert alios simulacra umentia nautas.ipsa suo gaudet simulamine nautica pubes,fallaces fluuio mirata redire figuras.sic est compositos ostentatura capillos, 230 candentem late speculi explorantis honoremcum primum carae nutrix admouit alumnae;laeta ignorato fruitur uirguncula ludogermanaeque putat formam spectare puellae:oscula fulgenti dat non referenda metallo 235aut fixas praetemptat acus aut frontis ad oramuibratos captat digitis extendere crines: talis ad umbrarum ludibria nautica pubesambiguis fruitur ueri falsique figuris. Iam uero accessus faciles qua ripa ministrat, 240scrutatur toto populatrix turba profundoheu male defensos penetrali flumine pisces.hic medio procul amne trahens umentia linanodosis decepta plagis examina uerrit;ast hic, tranquillo qua labitur agmine flumen, 245ducit corticeis fluitantia retia signis;ille autem scopoulis deiectas pronus in undas inclinat lentae conexa cacumina uirgae,inductos escis iaciens letalibus hamos. quos ignara doli postquam uaga turba natantum 250rictibus inuasit patulaeque per intima faucessera occultati senserunt uulnera ferri,dum trepidant, subit indicium crispoque tremoriuibrantis saetae nutans consentit harundo,nec mora et excussam stridenti uerbere praedam 255dexter in obliquum raptat puer; excipit ictumspiritus, ut fractis quondam per inane flagellisaura crepat motoque adsibilat aere uentus.exultant udae super arida saxa rapinae luctiferique pauent letalia tela diei. 260cuique sub amne suo mansit uigor, aere nostrosegnis anhelatis uitam consumit in aurisiam piger inualido uibratur corpore plausus,torpida supremos patitur iam cauda tremoresnec coeunt rictus, haustas sed hiatibus auras 265reddit mortiferos expirans branchia flatus.sic ubi fabriles exercet spiritus ignes,accipit alterno cohibetque formine uentoslanea fagineis adludens parma cauernis.uidi egomet quosdam leti sub fine trementes 270 collegisse animas, mox in sublime citatoscernua subiectum praeceps dare corpora in amnemdesperaturum potientes rursus aquarum.quos impos damni puer inconsultus ab altoimpetit et stolido captat prensare natatu. 275sic Anthedonius Boeotia per freta Glaucus,gramina gustatus postquam exitialia Circes expertus tactas moribundis piscibus herbassumpsit, Carpathium subiit nouus incola pontum.ille hamis et rete potens, scrutator operti 280 Nereos, aequoream solitus conuerrere Tethyn,inter captiuas flutauit praedo cateruas.talia despectant longo per caerula tractupendentes saxis instanti culmine uillae,quas medius dirimit sinuosis flexibus errans 285 amnis et alternas comunt praetoria ripas.Quis modo Sestiacum pelagus, Nepheleidos Hellesaequor, Abydeni freta quis miretur ephebi?quis Chalcedonio constratum ab litore pontum,regis opus megni, mediis euripus ubi undis 290Europaeque Asiaeque uetat concurrere terras?non hic dira freti rabies, nonsaeua furentumproelia caurorum; licet hic commercia linguaeiungere et alterno sermonem texere dictu.blanda salutiferas permiscent liltora uoces, 295et uoces et paene manus: resonantia utrimqueuerba refert mediis concurrens fluctibus echo.Quis potis innumeros cultusque habitusque retexenspandere tectonicas per singula praedia formas?non hoc spernat opus Gortynius aliger, aedis 300conditor Euboicae, casus quem fingere in auroconantem Icarios patrii pepulere dolores:non Philo Cecropoius, non qui laudatus ab hoste clara Syracosii traxit certamina belli.forsan et insignes hominumque opoerumque labores 305hic habuit decimo celebrate uolumine Marcihebdomas, hic clari uiguere Menecratis artesatque Ephesi spectata manus uel in arce Mineruae Ictinus, magico cui noctua perlita fucoadlicit omne genus uolucres perimitque tuendo. 310 conditor hic forsan fuerit Ptolomaidos aulaeDinochares, quadro cuit in fastigia conosurgit et ipsa suas consumit pyramis umbras,iussus ob incesti qui quondam foedus amorisArsinoen Pharii suspendit in aere templi. 315spirat enim tecti testudine caerula cautesadflatamque trahit ferrato crine puellam.hos ergo aut horum similes est credre dignumBelgarum in terris scaenas posuisse domorum,molitos celsas fluuii decormina uillas 320haec est natura sublimis in aggere saxi,haec procurrentis fundata crepidine ripae,haec refugit campumque sinu sibi uindicat amnem.ille tenens collem, qui plurimus imminet amni,usurpat faciles per culta, per apsera uisus 325utque suis fruitur diues speculatio terris.quin etiam riguis humili pede condita pratiscompensat celsi bona naturalia montissublimique minans rumpit inaethera tecto,ostentans altam, Pharos ut Memphitica, turrim. 330huic proprium clausos consaepto gurgite piscesapricas scopulorum inter captare nouales.haec summis innixa iugis labentia subterflumina despectu iam caligante tuetur.atria quid memorem uiridantius adsita pratis 335 innumerisque super nitentia tecta columnis?quid quae fluminea substructa crepidine fumantbalnea, feruenti cum Mulciber haustus opertouooluit anhelatas tectoria per caua flammas,inclusum glomerans aestu spirante uaporem? 340uidi ego defessos multo sudore lauacrifastidisse lacus et frigora piscinarum,ut uiuis fruerentur aquis, mox amne refotosplaudenti gelidum flumen peoulisse natatu.quod si Cumanis huc adforet hospes ab oris, 345 crederet Euboicas simulacra exilia Baiashis donasse locis: tantus cultusque nitorqueadlicit et nullum parit oblectatio luxum.Sed mihi qui tandem finis tua glauca fluentadicere dignandumque mari memorare Mosellam, 350 innumeri quod te diuersa per ostia lateincurrunt amnes? quamquam differre meatuspossent, sed celerant in te consumere nomen.namque et Promeae Nemesaeque adiuta meatuSura tuas properat non degener ire sub undas, 355Sura interceptis tibi gratificata fluentis,nobilius permixta tuo sub nomine, quam si ignoranda patri confunderet ostia ponto.te rapidus Celbis, te marmore clarus Erubrisfestinant famulis quam primum adlambere lymphis: 360nobilibus Celbis celebratus piscibus, illepraecipiti torquens cerealia saxa rotatu stridentesque trahens per leuia marmora serrasaudit perpetuos ripa ex utraque tumultus.praetereo exilem Lesuram tenuemque Drahonum 365nec fastiditos Salmonae usurpo fluores:nauiger undisona dudum me mole Sarauustota ueste uocat: longum qui distulit amnem, fessa sub Augustis ut solueret ostia muris.nec minor hoc, tacitum quo per sola pinguia labens 370stringit frugiferas felix Alisontia ripas.mille alii, prout quemque suus magis impetus urget, esse tui cupiunt: tantus properantibus undisambitus aut amor est. quod si tibi, dia Mosella,cederet Iliacis Simois memoratus in orisnec praeferre suos auderet Thybris honores.Smyrna suum uatem uel Mantua clara dedisset, 375cederet Iliaacis Simois memoratus in orisnec praeferre suos auderet Thybris honores.da ueniam, da, Roma potens! pulsa, oro, facessatInuidia et Latiae Nemesis non cognita linguae:imperii  sedem Romamque tuere parentem. 380salue, magne parens frugumque uirumque, Mosella!te clari proceres, te bello exercita pubes,aemula te Latiae decorat facundia linguae.quin etiam mores et laetum fronte serenaingenium natura tuis concessit alumnis. 385nec sola antiquos ostentat Roma Catones,aut unus tantum iusti seruator et aequipollet Aristides ueteresque inlustrat Athenas.uerum ego quid laxis nimium spatiatus habenisuictus amore tui praeconia detero? conde, 390Musa, chelyn, pulsis extremo carmine neruis.tempus erit, cum me studiis ignobilis otimulcentem curas seniique aprica fouentemmateriae commendet honos; cum facta uiritimBelgarum patriosque canam decora inclita mores: 395mollia subtili nebunt mihi carmina filo Pierides tenuique aptas subtemine telaspercurrent: dabitur nostris quoque purpura fusis.quis mihi tum non dictus erit? memorabo quietosagricolas legumque catos fandique potentes, 400praesidium sublime reis; quos curia summosmunicipum uidit proceres propriumque senatum,quos praetextati celebris facundia ludicontulit ad ueteris praeconia Quintiliani,quique wuas rexere urbes purumque tribunal 405sanguine et innocuas inlustrauere secures;aut  Italum populos aquilonigenasque Britannospraefecurarum titulo tenuere secundo;quique caput rerum Romam, populumque patresque,tantum non primo rexit sub nomine, quamuis 410par fuerit primis. festinet soluere tandemerrorem Fortuna suum libataque supplenspraemia iam ueri fastigia reddat honorisnobilibus repetenda nepotibus. at modo coeptumdetexatur opus, dilata et laude uirorum 415dicamus laeto per rura uirentia tractufelicem fluuium Rhenique sacremus in undas.Caeruleos nunc, Rhene, sinus hyaloque uirentem pande peplum spatiumque noui metare fluenti fraternis cumulandus aquis. nec praemia in undis 420sola, sed Augustae uenmiens quod moenibus urbisspectauit iunctos natique patrisque triumphos, hostibus exactis Nicrum super et Lupodunumet fontem Latiis ignotum annalibus Histri.haec profligati uenit modo laurea belli: 425hinc alias aliasque feret. uos pergite iunctiet mare purpureum gemino propellite tractu.neu uereare minor, pulcherrime Rhene, uideri:inuidiae nihil hospes habet. potiere perenninomine: tu fratrem famae securus adopta. 430 diues aquis, diues Nymphis, largitor utriquealueus extendet geminis diuortia ripiscommunesque uias diuersa per ostia fundet.accedent uires, quas Francia quasque ChamauesGermanique tremant: tunc uerus habebere limes. 435 accedet tanto geminum tibi nomen ab amni,cumque unus de fonte fluas, dicere bicornis.Haec ego, Uiuisca ducens ab origine gentem,Belgarum hospitiis non per noua foedera notus,Ausonius, nomen Latium, patriaque domoque 440Gallorum extremos inter celsamque Pyrenen,temperat ingenuos qua laeta Aquitanica mores,audax exigua fide concino. fas mihi sacrumperstrinxisse amnem tenui libamine Musae.nec laudem adfecto, ueniam peto. sunt tibi multi, 445alme amnis, sacros qui sollicitare fluoresAonidum totamque solent haurire Aganippen.ast ego, quanta mei dederit se uena liquoris,Burdigalam cum me in patriam nidumque senectaeAugustus, pater et nati, mea maxima cura, 450fascibus Ausoniis decoratum et honore curulimittent emeritae post munera disciplinae,latius Arctoi praeconia persequar amnis.addam urbe, tacito quas subterlaberis alueo,moeniaque antiquis te prospectantia muris; 455addam praesidiis dubiarum condita rerum,sed modo securis non castra, sed horrea Belgis:addam  felices ripa ex utraque colonosteque inter medios hominumque boumque laboresstringentem ripas et pinguia culta secantem. 460non tibi se Liber anteferet, non Axona praeceps,Matrona non, Gallis Belgisque intersita finis,Santonico refluus non ipse Carantonus aestu.concedes gelido, Durani, de monte uolutusamnis et auriferum postponet Gallia Tarnem 465insanumque ruens per saxa rotantia latein mare purpureum, dominae tamen ante Mosellaenumine adorato, Tarbellicus ibit Aturrus.Corniger externas celebrande Mosella per oras,nec solis celebrande locis, ubi fonte supremo 470exeris auratum taurinae frontis honorem,quaue trahis placidos sinuosa per arua meatus,uel qua Germanis sub portibus osta soluis: si quis honos tenui uolet adspirare camenae,perdere si quis in his dignabitur ostia musis, 475ibis in ora hominum laetoque fouebere cantu.te fontes uiuique lacus, te caerula noscentflumina, te ueteres pagorum gloria luci: te Druna, te sparsis incerta Druentia ripisAlpinique colent fluuii duplicemque per urbem 480qui meat et Dextrae Rhodanus dat nomina ripae:te stagnis ego caeruleis magnumque sonorisamnibus, aequoreae te commendabo Garumnae.