KA'AJ AIIJIL T'AN MAAYAO'OB BEJLA'E'.
Jorge Miguel Cocom Pech
¡Bajun ku' óol yaanti'ob nojoch taatatsilo'ob le ken u ya'ala'ob ! : 
A puksi'ik'al u Aj kanáant t'aano'ob, ma' u áaktune', tuméen a t'aano'ob ma' biin u yaantalo'ob te'elo' utia'al u kaajakbalo'ob ma'xulik'iin. 
P'aat ka ich Yáax k'iine' le iik'o'ob a wóole' ku k'ik'itko'ob le t'aano'obe' ich le bejo'ob yéetel ka'aj u búukintko'ob chaktak nikte'ob, saktak, k'antak, i'ix ch'oojtak, tuméen le nikte'ob ki'imak yóolo'obe t'aano'ob kul che'ob, xíiwo'ob yéetel aak'il. 
P'aat ka ich Ja'ja'lil le t'aano'obe' ku sutmuba'ob péepeno'ob, tuméen leti'obe bey u ix yaalo'ob Cháak, u xíinbali loolo'ob beelo'ob ; p'aat ich le Ja'aja'al, ka ich koolo'ob ku yúuchuk k'ub nal, ichil u buuts'i pom yéetel payalchi', je'e bix u t'aan niibóolal ti' le yáax tich'. 
Le ken u k'uchuk u k'iin ku lúubuk u le'ob kul che'ob tio'lal u yúumbal iik', p'aat ka le t'aano'oba' ku ts'u'uts'ko'ob yéetel muun óol u yoot'el lu'um, tumén mixbik'iin le táano'ob yók'ol kaab biin u sutkuba'ob u muuknal uti'al máako'obe'. 
Le káan k'uchuk u Ak' ya'abil i'ix ka chan wu'uyik u ts'u'uts'keech u síis iik'il u k'iino'obe', p'aat u yelel le t'aano' ich le ban k'áak', tuméen u yooxoj biin u tep' a wíinklil ; chéen ba'ale' wáa ka wu'uyik u totowankil, ku síit'o'ob, ku yawto'ob, ku yáakano'ob, yéetel ku k'aayko'ob ti' ich a jobnel, yéetel le k'aayo' chiká'an ti' u k'aay sak pakal, ma a kupajtik te ch'ench'enkio'b. Bik a sajaktal, ¡Leti'e' u t'aan a pixan ! Leti'obe' u t'aan in wóol. 
Ma'a ta'akik, ma' a balantik, ma' a tokik u jáalk'a'abil a t'aano'ob, tuméen a t'aan biin a ts'íibtel utia'al tuláakle' kiano'ob yéetel utia'al tuláakle' k'iino'ob, ka leti'obe' chéen junp'éeli' yéetel ma'xulik'iin, kalikil u yaantal kuxtal yók'lo kaab. 
Ka'a Síijil t'aan u k'áa ya'al ku síij tu ka'aleen t'aan, ku ka'aput síijil u juum kaal. 
Le u ka'a kaxtikuba'ob le máanlil yéetel le bejla'e' ; le suuta' tu ka'ateen utia'al k maayao'on k'uyen je'e bix k na'aatik k'iine', junp'éel yúuchul jo'op'olnaji yéetel le juum kaal i'ix u kunaj t'aan k láak'tsilo'ob bejlae' k nuupt'aantik u p'aat u jun xotomal yók'ol le ba'ax tak bejla'e' ts'aka'an ich le sa'ansamalil tsikbal waa ich le ki' ki' pikju'uno'ob, tuméen mix bik'iin le t'aano'ob yók'ol kaab biin u sutkuba'ob u muuknal utia'al máako'obe'. 
____________________________