KLEINE GEDICHTEN Joost van den Vondel Een Nieuw Lietgen van Reyntgen de Vos De Druckkunst Op het Metalen pronck-Beeld onlangs te Rotterdam opgerecht tot Eere vanden GROOTEN ERASMVS Gebedt, Uytgestort tot Godt, Over mijn Geduldigh Quijnende Sieckte, Anno 1621 Opdracht der Afbeeldinghe van Prins Willems Graf Klinck-dicht Op het verongelucken van doctor Roscius Wyckzangk Princelied Gespreck op het Graf van Wijlen den Heere Joan van Oldenbarnevelt Heer Joan van Oldenbarnevelt Annagramma Klinckdicht Klinckdicht Bede, aende Opperste Vyanden van de Voorstanders der Vryheydt tot Leyden Waterbel, ofte verziert gerucht Beeckzang aen Katharine Klinckdicht De Boeren Categismus De Triomfeerende Aemilia, Princesse van Oranje Geuse-Vesper of Siecken-Troost Op Amstelredam Triomftorts over de Neerlaegh der Konincklycke Vloote op het Slaeck Wellekomst van den Heer Huigh de Groot Huigh de Groots Verlossing Op het Metalen pronck-Beeld onlangs te Rotterdam Opgerecht tot Eere vanden GROOTEN ERASMVS Wat wijsheyd Latium en Griecken hield besloten Begreep gantsch Christenrijck so haest ERASMVS quam, En gaf met zynen naem aen 't Hollantsch Rotterdam Een naem, vermidts hy was uyt haren schoot gesproten. Zy, als de Nood het licht voor hem had afgeschoten, Noch 't rottende gebeent', noch 't stuyvende assche nam: Maer rechte een steenen beeld. De Nijd spoog vyer en vlam, En socht geweldigh hem van 't Outer af te stoten. Dan laes! Geleerdheyds prock sich keert aen nijd noch spijt. Geen graf zijn Faem bestulpt. Hy heldert met de tijd. Zijn krans groen onverwelckt, en bloeyt in afgunst veyligh. Die onlangs was van steen nu glinstert van metael. En so de Nijd sich steurt aen deze pracht en prael So gietmen licht van goud den Rotterdamschen HEYLIGH. Gebedt, Uytgestort tot Godt, Over mijn Geduldig Quijnende Sieckte, Anno 1621 Gy die de sieckte queect, en doetse weer verdwijnen, Aensiet een Christen hert, belegert met veel pijnen. O Vader alles troosts, gy weet, dat ick beken, Dat ick een aerden vat, en broos van stoffe ben. Aensiet de swackheyt dan van uwen armen dichter; Myn rouwe wonden salft, en maect myn qualen lichter. Of soo 't u dus behaegt om onser sonden schult, Soo wapent mijne borst bestendich met gedult; Dit harnas eischt den noot, want jaren sach ick enden, Maer noyt myn swarigheen, en' daeg'lijcksche ellenden. Dit maect my 't leven suur, en mat de geesten af, En doet ons hemelwaerts vaeck suchten om het graf. Als ick de Swaluw sie, geherberght aen de Gevel Van 't overlenend huys, o die van d'aertsche nevel Ontslagen, spreeck ick dan, mocht nestlen daer 't gestarnt, Daer 't gout in 't blau Torkoys soo flonckerende barnt! Gy weet het, goede God, hoe vyerig uwen siecken Na een gesonder locht, door 't roeyen ban sijn wiecken, Opstijgen wil geswint, of dat een van u Boon Hem op sijn pennen draegt in uwen rijcken throon. Als ick, om tijtverdrijf, met mijne stem ga paren Den weerklanck van myn Luyt en sangerige snaren, Dan dunct my, dat u geest met mijne geest getuygt, Hoe heylig 't heyrschaer Gods daer boven speelt en juygt. Dees lust tot 't hoogste goedt, dit Goddelijck verlangen Uyt dees quellagie wort geboren en ontfangen. Wy nemen dan in dunck den tijdelijcken druck. Laet ons, o Heer, slechts niet beswijcken onder 't juck, Noch laet d'ellende niet te seer ons broosheyt tergen, Noch meer als het vermach wilt niet u schepsel vergen; Soo sal myn sangeres u roemen onder maen, En 'swerelts duystre nacht, en schaduwen versmaen Om 't salich licht, tot dat de geest, van 't lijf gescheyen, Sal weerdich zyn bekent te juychen met u reyen. Opdracht der Afbeeldinghe van Prins Willems Graf, Aen de Staten der Vereenigde Nederlanden Voorstanders van een landt vol weeldighe ondersaten, Ontfangt tot een geschenck, doorluchtige Heeren Staten, De Grafste toegewijt aen d'asschen vande Vorst, Die streng als Hercules gemoedigt had sijn borst Met Dwingelanden haet, en in manhafte tochten Ter Hellen heeft gedoemt de westersche gedrochten, D'handvesten voorgestreen, en dapper van gemoed De Vrijheijd en haer recht besegelt met sijn bloed. Klinck-dicht Die Christenen ontzeit den Christelijken beker, Dat's een geweldenaer in Christus Koninkrijk. God Vader heeft syn feest bereit voor yegelijk Die in den Soon gelooft; dat woort blyft vast en seker. Wat meet gy u dan toe, o sotte logen-preeker! O overdwaalsch tyran! Schyn-heilig stof en slijk! Die dwingelandary pleegt in eens anders wijk! Gewetens Beudel, vrees den Goddelijken wreker! Een oprecht harder weit met sorg syn lieve lammeren, En hoedse voor den wolf, en sal sich hunner jammeren; Een reukloos huureling misbruict den harder-staf, En slaat en schopt en stoot des Heeren lieve kudden, Verwaareloost syn wacht, in steede van beschudden. Een harder lieflijk is, een huurlings harte straf. Op het verongelucken van doctor Roscius Zyn bruit t'omhelzen in een beemt, bezaait met roozen, Of in het zachte dons, is geen bewijs van trouw; Maar springende in een meir, daar 't water stremt van kou En op de lippen vriest, zich te verreuckeloozen, Dat's van twee uiterste het uiterste gekozen, Gelijck mijn Roscius, beklemt van druck en rouw, In d'armen houdt gevat zijn vrucht en waarde vrouw, En gloeit van liefde, daar 't al kil is en bevrozen. Zy zuchte: och lief, ik zwijm, ik sterf, ik ga te gront. Hy sprak: schep moed, mijn troost, en ving in zijnen mont Haar'adem, en haar ziel; zy hemelde op zijn lippen. Hy volght haar bleecke schim naar 't zaligh paradijs. Vraagt yemant u naar trou, zoo zeg: zy vroos tot ys, En smolt aan geest, en hy ging met haar adem glippen. Wyckzangk Wijse: Periosta Cathryn, die met Diaen ten reye gaet, Die schrander, gau en wonder jeuchdig siet, De lucht met galm van uw schalmeye slaet, Oft huwt uw dans aen eenich vreugdich liet, Of bloemen leest dicht langs de waterkant, En Faunus, Pan en menich Sater brant, Of uw Godes ten dienst vaeck veerskens smeed, Of, jageres, der honden koppels leyd En volgt haer sleep, en in uw' leersken treed, Als d'uchtend silvren dau en druppels spreyd, Wanneer de nacht wyckt door verborgen nood De schemering en t'liefelyck morgenrood, Seght, wack're Nymph, die kruyt en rooskens plet, Wat lust uw'jeught aen Phoebus suster bindt, Wiens spoor ghy volght daer sy haer brooskens set. Ist om dat ghy dy dus geruster vindt, En schept geneugt, als ghy aen 't jagen tyt, Te steuren 'twilt dat uwe lagen myd? Wat lust kan 't syn te volgen winden gau Ter jacht, en voor den beet van t'wilde swyn Te duchten, dan in els oft linden schau Schier ademloos te wenschen stil te zyn? Wat lust is 't als u rey te gader dringt, En hygt na 't nat dat uyt syne ader springt? Tis gruwelyck onnoosler dieren hol Kryg aen te doen, en tgroen te sprengen rood Van heyligh bloedt, en dus te swieren dol Int bosch en voor u vrou te brengen dood Haes, hind of hert, dat in syn nooden vaeck Veel tranen schreydt, en weckt der goden wraeck. Comt, schuwe maegd, uyt s'wouts schuylwincklen voort; Leg af tgeen bet der krygerinnen past: Spriet, boog en pylen diemen rinckelen hoort. Leent wyse t'oor, aenvaert der minnen last, Doolt met de rest, en borgers seden hout, Daer Venus volckryck groote steden bout. Eer Cynthia schept uyt haer broeders schyn Tot negenwerf een rond geweven vlam, Sult gy getelt met andre moeders syn, Al 's zieltge dat uyt uw zyn leven nam, Hangt aeun u speen en koost en dertel steent, Of in u schoot van weelde spertel beent. Princelied Frederick van Nassouwe Ben ick, vroom Hollandsch bloed, Mijn Vaderland getrouwe Met leven, lijf en goed; Een Prince van Oranjen, Door wapenen vermaert; Voor Oostenrijck noch Spanjen En ben ick niet vervaert. 's Lands rechten en vryheden Ick helpen sal in zwang; In geen' vereende steden Gewetens felle dwang Of tyrannye lyen; Ick wensch de goe gemeent En trouwe borgeryen Door liefd' te sien vereent. Ick heb van kindsche dagen De vryheydt voorgestreen, En 't harrenasch gedragen Tot welvaert van 't gemeen; Noch wil ick 't vendel sweyen Van Hollands fieren leeuw, En met Oranje meyen Bedecken wees en weeuw. Ons' vyanden braveeren In 't Westen en in 't Oost, Maer in de naem des Heeren Ben ick hun maght getroost. Myn vroomheyd is gebleken By Nieupoort in den slagh; Dat hart leeft onbesweken In my gelijck het plagh. Schept moed dan, Heeren Staten, Uw Veltheer staet bereyd, Die ruyters en soldaten Weer na de grensen leyd. Wat schrikt ghy voor of achter? 'tLand heeft aen d'een' sy' duyn, Aen d'andre sy den wachter, En Schutsheer van den tuyn. Soo ick met zege keere En Spanje dwing tot vre Singt Gode prijs en eere, Die voor ons' vesten stre. Ick sie alree nae 't vechten De maeghden mijn' banier Ontmoeten, die my vlechten Den lofkrans van laurier. Gespreck op het Graf van Wijlen den Heere Joan van Oldenbarnevelt Vreemdelingh. Kerckgalm. Vr. Wie luystren om de vraegh eens Vreemdelinghs te hooren? K. Ooren. Vr. Wie stop 's Landts Voorspraeck hier den mont met desen steen? K. Een. Vr. Mauritius? Wat kon den Landtvooght dus verstooren? K. Tooren. Vr. Zoo heeft hy om verraedt hem 't leven afgesneen? K. Neen. Vr. Was 't om de Vryheydt dan met kracht op 't hert te treden? K. Reden. Vr. Wat mist al 't Vaderlandt by 'tkorten van dien draet? K. Raet. Vr. En brack men meer dan 't Recht der vrygevochte Steden? K. Eden. Vr. Wat baert dit, nu elck voelt hoe veel sijn doot ons schaet? K. Haet. Vr. Wat moet men doen, die met den Dwinghlant t'samen-zweeren? K. Weeren. Vr. Zou dan hun hoogmoedt haest verwelcken als het gras? K. Ras. Vr. Wat zal men BARNEVELT, die 'tjuck socht af te keeren? K. Eeren. Vr. Wat wort de Dwingelant, die 't Recht te machtig was? K. As. Heer Joan van Oldenbarnevelt Annagramma Bewaarden Holland in eeren Klinckdicht Op het Overlyden van Wylen den E.E. Heere Cornelis Pietersz. Hoofd, Raed en Oud Burgemeester Der Wydberoemde Koopstede Amstelredam Salighlyck Ontslaepen Den Eersten Dagh des Jaers 1626 Treckt om 't Raedsheerlyck lyck geen' droeve toorenklock: Het burgerlyck beklagh sal deze baer geleyen. De balling, weeu, en wees beluyen hier met schreyen Hunn' waerd, haer' man, haer' vooghd, daer 't leven uyt vertrock. Hangt aen de wand van 't Koor dien Burgemeestersrock, Dien tabberdt, wyd van baet- en staetsucht afgescheyen, Dien Deeghlyckheyd hem ging so onbesproken breyen; Hier aen heeft Eygebaet niet d'alderminste vlock. Dat nu Amstelredam in 't roukleed valle aen 't huylen: Haer' segenrijcke beurs ontbeert een' haerer suylen, Haer raedhuys een pylaer. Hoe druckt ons dit verlies! Doch troost u, rycke Stad! men sal u saligh noemen: Als Room Fabricius en Catoos deughd wil roemen, Seg: HOOFD, dat was de man waer door myn glori wies. Klinckdicht Noch leeft, tot Hollands heyl, de wachter van den tuyn, Gebroken door en door met diepe waterplassen, Omheynt met stroomen hier, en daer met broeckmoerassen, Met golven ginder, die sich wentelen in duyn. Noch tart u Fredricx helm, verwaende koningskruyn, Die op uw'kroonen noch meer kroonen waent te tassen. Koom aen, eer dat hy self uw' steden koom verrassen, En doe uw'heerlijckheid vergaen in roock en puyn. Ghy dreyght hem, doch vergeefs: ghy dreyght den onvervaerden, Die voomaels, by den Roer, omcingelt van uw'paerden, Trots paerd en ruyter velde, en redde sich 'er door. Sijn lemmers deughd versmaed de sne der Spaensche klingen; Sijn rusting uw' pistools. 't Is quaed een' leeu te dwingen, Die door 't beautste streeft, en maeckter 't ruymste spoor. Bede, aende Opperste Vyanden van de Voorstanders der Vryheydt tot Leyden Gewetens-beulen, die, vermomt in rechters-rocken, D'eenvoude Gods-dienst plaegt met moord-geweer en stocken, En teghens Eed en eer uw' grijse Keuren scheurt, Daer 't Burgher heyl om schreyt, en 't Vaderland om treurt: Hou op van ziele-dwangh, by glimp van staats decreten; Daer zijn gheen zeghels aen; de letters zijn versleten. Doorlees uw' Handvest bouck (of houd het Baersdorp vast?) En sie, of't drucken oock den Burger-vad'ren past. Ay, staack uw'wreet besluyt, spoel aff uw' bloed'ge handen. Hoe! Sullen Vaders hier haer eyghen Stadt verbranden? En plett'ren met de voet dat costelijcke pandt, Het Oorloghs aspunt, en de schat van Nederlandt? Bedaar, bedaar u, 'k bids, en laat die gruw'len varen: Paap Hendrix tonghe sal uw' kussens wel bewaren. Vergun' uuw mede-Christ vry oeff'ningh van 't Gelooff, En schenck het Burger-bloet den Crijgslien niet te rooff. Gods suyv're vinger treckt de schubben van uw' oogen; Sie daar het schijn-recht, nu 't de grijns is afghetoghen. Betast 't ghedrogt ter deeg: 't is zielen tyranny, Ghesmeet op 't aan-beeld van de Kerck'lijcke heerschappy; De minste teeckens doen dees vuyle prije stincken, Dats'yder ruyckt. Ey! sie die purp're tabbaards blincken! De doemklock werd verstomt, 's gherechts roe breeckt in tween, En't Christendom roept al-om: de bloed-raed valt daer-heen. Seneca. Qui sceptra duro saevus imperio regit Timet timentes; metus in auctorem redit. Waterbel, Of Verziert Gerucht Mobilitate viget Het licken der beerinne-tong Bootseert allengs 't wanschapen jong, Den hals, en achter-lijf, en hooft, En pooten; eer men 't naeu gelooft Ontdect sich 't oor, dan beck en snuit, Dan puilen bey sijn oogen uit. Zoo krijgt dat ongestaltig vleisch Ten leste sijn gedaente en eisch. En soo men 't aensie, heen en weer, Het zwijmt sijn moeder: 't is een beer; Soo krijgt dit dier sijn eygen naem. Maer anders weet de Logen-faem, Die van een Water-gal, van Niet, 't Wanschapen giet en weer hergiet Van 't een in 't ander harssen-vat; Van elcken blaeskaeck houdt het wat. In 't eynde rijst het hoog en snel, En wort een bijstre Water-bel, Geswollen van vergalde zucht, Bekoorende een geheele vlucht Van snaterbecken met geschreeu: De Snip en Aecxter, Meeu en Spreeu, En bonte Kraey, een sot geraes. Die picken op dat ydel aes, Tot dat het berst aen lucht en windt. Een yeder sich bedrogen vint, En staeckt dat misselijck geschal. Doch al dit spel heeft oock een val: Het streckt een Vastenavond-grijns, Gespickelt met wat logen-schijns, Geverft, besmeert, vernist, vergult Met quijl, dat baert en knevel krult. De Logen-faem, aldus begeckt, Ontduict den heldren dag, en treckt Haer langen staert van achter in; Zy vaert na Plutoos hof-gesin, En ruimt ons lucht met wint en stanck. O Logen-faem! O valsche klanck! Hoe leit gy elck by d'ooren om. De Logen schreeut sich selve stom. Beeckzang aen Katharine Wycker Bietje, die by 't Beeckje Nestelt, en geeft menigh steeckje Die uw honigh komt te dicht; Wacker Nymfje, die zoo klaartjes Met uw ooghjes op de blaartjes Flickert, blickert, straalt en licht; Zegh my, meisje, die zoo netjes Poezelachtigh zijt en vetjes, Levend, helder, wel gedaan: Waar van van mooghje zoo wel tieren, Daar al d'andre, arme dieren Bleeck en treurigh quijnen gaan? Eetje slaatje met een eitje? Drinckje niet dan schapeweitje? Pluckje moesjen uit den tuin? Backje struifjes van de kruitjes? Treckje heen, na zomerbuitjes, Om lamprey en knijn in duijn? Slaapje op dons van witte zwaantjes? Leckje muskadelle traantjes? Houje een ongemeenen stijl? Leghje in schim van koele boompjes? Droomje daar geen andre droompjes Als van suijcker uit Brezijl? Zwemje in lachjes en genughjes? Leeft uw geest in zoete kluchjes? Springt uw zieltjen in uw lijf? Erfje niet als heil en zegen? Benje juist van pas geregen, Niet te los, noch niet te stijf? Zegh het toch uw medemeisjes, Vol zwaarmoedige gepeisjes; Heel uw speelnoots algelijck. Redt die diertjes van haar teering. Onderkruip den Haes zijn neering, En wort dockter van de Wijck. Klinckdicht Philips had korts ghedroomt: hy sou heel Holland dwingen, En Zeeland op een' sprong; maer, Henrick, veel te gaeu En 'tminste niet verschrickt voor Spaensche tigerklaeu, Bestond, met maght en moed, de stad van Grol t'omringen. De posten inder ijl met dese tijding gingen Na Spanjen; d'avondvorst riep eerst: dat luyd te blaeu! Maer seker onderricht, besweeck hy en werd flaeu, En sprack: verlies ick Grol, adieu mijn graafschap Lingen. Terwijl was Spinola om geld belaen te hoof; Hy leende 't hier op borg, en daer op goed geloof; Maer al vergeefs, helaes! Hy bleef een ydel hoper, Want doen Philippes socht Philippen in sijn' kas, Bevond hy dat sijn munt van stof verandert was, Het goud in lood verkeert, het silvergeld in koper. De Boeren Categismus Gespreck tusschen Boer en Student B: Ick bid u: onderwijst myn botheyt. Wat is de faculteyt der godtheyt? S: Vier esels sotter als de sotheyt. B: Wel, sijnse aen de blaeuwe steen Niet van de leuterkay gesneen? S: Al diese kennen seggen: neen. B: Hoe? Maeckt de muts dan geen docktooren? S: Ja, somtijts wijsen, somtijts dooren. B: Hoe kentmen esels? S: Aen haer ooren. B: Wie siet haer dan voor menschen aen? S: Die waent een beest voor mensch mach gaen, Alst kan op achter pooten staen. B: Sijn dan dees esels sonder reden? S: t'Blijckt als sy t'volck ontslaen van eeden, Geswooren aen haer overheden. B: Dat dient als onkruyt uytgewiedt; Ons salichmaecker leert dit niet, Die 't volck gehoorsaemheyt gebiet. Wie port haer aen tot sulcke rancken? S: De boden van Synodes bancken. B: Tis tijt die boeven af te dancken; Sy grijpen na der staeten staf. Best maecktmer verckens-drijvers af, Gemest met spoeling en met draf. S: Tsou Kloppenborch te byster passen, Stadts-beedlaer, die, nu op gewassen, Sijn voester-heeren wil verbassen. B: Al was t'ondanckbaer kreng gestroopt, Gebraden en met Smout gedroopt, 'k Wedt sich geen hont om 't aes verloopt. Geapprobeert in de consistori van de Poeetsche Faculteyt De Triomfeerende Aemilia, Princesse van Oranje Dus lange was mijn' borst belegert en beschoten, Van angst en sorgen voor mijn bruygoms ongeval. Mijn hart vol bressen sprong, met 't springen van den wal. Ick dacht: het ongeluck nu kleynen treft, dan grooten; Maer doen de vesten vrede, en wy de vest genooten, En dat de vreughd opdaeghde, en vulde het overal, Met huychen, handgeklap, en schaterend geschal, Doen was mijn' siel ontset van schroeven en van sloten. Triomfen reede ick toe, en vloogh den Held te moet, Met geen vergancklijck vier, maer Goddelijcken gloed, Daer Cypris haeren Mars mede is gewoon t'onthaelen; En 't onverwinlijck hart, dat voor 's lands vrydom vocht, Daer oorlogs donderkloot nocht blixem op vermoght, Veroverd werd van Mins onleschelijcke straelen. Geuse-Vesper of Siecken-Troost Voor de Vierentwintig Op de wijse: Brande Partinice Hadt hy Hollandt dan ghedragen Onder 't hart, Tot sijn afgeleefde dagen, Met veel smart, Om 't meyneedigh swaert te laven Met sijn bloedt, En te mesten kray en raven Op sijn goet? Maer waerom den hals gekorven? Want sijn bloet Was in d'aders schier verstorven; In sijn goet Vontmen noyt de Pistoletten Van 't verraet, Uytghestroyt om scharp te wetten 's Vollecks haet. Gierigheyt en wreetheyt beyde, Die het swaert Grimmigh ruckten uyt der scheyde, Nu bedaert, Suchten: Wat kan ons vernoegen Goet en bloet? Och, hoe knaecht een eeuwig wroegen Ons ghemoedt! Weest te vreen, haelt Predikanten, West en Oost; Gaet en soeckt by Dordtsche santen Heyl en troost; 'T is vergeefs: de Heer koomt kloppen Met sijn Woort. Niemandt kan de wellen stoppen Van die Moort. Besluyt Spiegelt, spiegelt u dan echter, Wie ghy zijt: Vreest den worm, die desen rechter 't Hart afbijt. Schent uw'handen aen geen Vaders Dol van haet. Scheldt gheen Vroomen voor verraders Van den staet. Op Amstelredam Het Y en d'Aemstel voeren de hoofdstadt van Europe, Gekroont tot Keizerin, des nabuurs steun en hope, Amstelredam, die 't hooft verheft aan 's hemels as, En schiet, op Plutoos borst, haer wortels door 't moerasch. Wat watren worden niet beschaduwt van haer zeilen? Op welcke marckten gaat zy niet haar waren weilen? Wat volcken zietse niet beschijnen van de maan, Zy die zelf wetten stelt den ganschen Oceaan? Zy breit haar vleugels uit, door aanwas veler zielen, En sleept de weerelt in, met overlade kielen. De welvaert stut haar Staat, zoo lang d'aanzienlijckheit Des Raats gewetens dwanck zijn boozen wil ontzeit. Triomftorts over de Neerlaegh der Konincklycke Vloote op het Slaeck 't Gewapent Scheld ging t'seyl, met dit geschreeu: Dat geld, dat geld den Leeu Syn hartebloed, syn' siel, te vet gemest! Doorschiet hem in syn nest! Het wacker dier, hoe vreeslyck datmen riep, Sich veynsde, als of het sliep. De vloot, hier door gemoedight, nader quam. Haer' draecken spogen vlam En swavelvier, granaeten, lood, en stael; Dies Hollands AMIRAEL Hem noopte, dat hy rees, geterght tot wraeck, En sloegh syn' klaeu in't Slaeck. De maen besweem, besprengkelt van het nat, Van breyn en bloed bespat, Verdooft van al 't gejammer en 't gekarm: Erbarm, erbarm, erbarm! Als Xerxes, sonder hart, uyt Griecken vloot, Soo viel Graef Jan in 't boot, Met Barbancon. 't Was: roey, eer alles blyf! Marye, bergh ons lyf! Die roof bleef ons, van schepen, volck, en schut. Al d'arbeyd was onnut. Leer, soffer, leer, hoe dat een oogenblick Veel jaeren smoort in't slick; En ghy, die hier te land 't gewisse plet, En doemt uw'eyge wet, En nypt, en grypt: sie toe, sie toe, sie toe; Rechtvaerdigh is Gods roe! PATRIAE PATRIQUE Wellekomst van den Heer Huigh de Groot, 't Amsterdam na sijne Langdurige Ballingschap Wat saelge wint is 't, die van 't Lelistrandt, Den stroom op, in 't ondankbre Vaderlandt Hervoert het Delftsche wetorakel, dat Gekoffert, als een kostelijcken schat, Weleer de bange Maes afdrijven quam, Tot dat de Sein het in haer armen nam, En sette dat geberghde Godskleynoodt Met blyschap op den koningklijcken schoot Des Allerchristelijcksten Luidewijcks, Die 't herbergh schonck, tot glory sijnes Rijcks; Op dat het, na 'et verstuiven van die wolck Des drucks, verscheen, tot heil van 't vrye volck, En 't misverstandt, aansiende 's helds geduld, Hem weder eerde, en riep: het is mijn schuldt. De Vader der welsprekentheit herblonck Soo weer te Roome, als 'dordenloosheid stonck Van Klodius, die schadelijcke pest Voor 't lichaam van het algemeene best. Het treurigh aansicht van den Staat dat lacht. De swacke wetten voelen nieuwe kracht. Self d'Ontucht word beschaamt van 't eerlijck licht. Rechtvaardigheit houdt vree door evenwight. De Rede stemt niet troebel, maar gesondt. Soo veele steen besluyten uit een mondt. Men tast niet meer in blinde duisternis, Der burgren oirbaar 't eenigh doelwit is; En rept 'er ergens een van dwinglandy: Daar ooghtmen op, als hiel hy Spanjes zy'. O groote Ziel, o son van mijn gesangk, Die weer verrijst, na uwen ondergangk, En ons verheught met desen gouden dagh, Dien Hollandt wel met eere vieren magh: Wat woorden sal de danckbare gemeent Best vlyen, als de goudsmidt dier gesteent, Om u t'onthalen op den hooghsten trap, Na 's kerckers ramp, na suure ballingschap. O stalen hart, al gloeyend hardt gesmeedt! O Groothart, met wat hemelschen magneet Besteeck Standvastigheit uw vast gemoedt, Dat het soo heel van liefde t'onswaart woedt, En wraackt de weelde van een aartspaleis, En kust het landt en al zijn haters peis. Huigh de Groots Verlossing Aan mevrouw Marie van Reigersbergh Gewelt van wallen, dubble gracht, Ontruste honden, wacht by wacht, Beslage poorten, ysre boomen, Geknars van slotwerck, breede stroomen, En d'onvermurwde kastelein Versekerden, op Loevestein, De Grooten Huigen, buiten duchten Van in der eeuwigheit t'ontvlughten, Ten waar zijn schrandre gemalin En druckgenoot en kruisheldin Een eerlijcke uitkoomst had gevonden, En hem van 't lang verdriet ontbonden. Sy sprack: mijn lief, mijns levens licht (De tranen stonden in 't gesicht), Sal dees spelonck uw glans versmooren, En is uw deught dit graf beschoren? Helaas! Naar 't is vergeefs gesuft Hier helpt geen kermen, maar vernift. Mijn geest die sal wat groots besoecken. Terstondt verandert hy in boecken. De schiltwacht draaght dien vetten buit Op hare bee voor boecken uit. Een vrouw belacht al die haar perssen En laat hen op de tanden knarssen. Een vrouw is duisent mannen t'ergh. O eeuwige eer van Reigersbergh, De volgende eeuwen sullen spreken, Hoe ghy den haat hebt uitgestreken, Na datge op 't droef gevangenhuis Gelyck Marye neffens 't kruis Uw bruigom, onder moordenaren Gerekent, trooste heel jaren. Soo liet de trouwe Michol eer Haar liefsten schat met koorden neer, Toen Sauls zwaarden hem besmetten, Gelijck de jagers 't hart met netten. Aldus wert Lyneus oock geredt In sijn belegert bruiloftsbedt, Toen soo veel ledekanten smoorden In 't gruwlick bloedt der mannemoorden. Vergun mijn luite datse speel Het bergen van ons lantsjuweel, In 't onweer, dat het roer vermande, Toen 't groote schip vol stuurmans strande.