Joost van den Vondel Eerste Harpzang Beatus vir, qui non abiit. Wel zaligh is de man, die met godtloozen Niet aenspant, noch het spoort houdt van de boozen, Noch op de banck des snooden schimpers zit; Maer puur uit lust Godts wetten volght, zijn wit, En neemt vermaeck aendachtigh t'overleggen, Zoo 's nachts als daegs, wat hem Godts wet wil zeggen. Dees wort met recht by eenen boom geleecken, Die, aen den kant van versche waterbeecken Geplant, by 't vocht van springende aedren leeft, En op zijn tijt gewenschte vruchten geeft, Oock zonder loof te missen t'allen tijen. Zoo zal die man en al zijn werck bedijen. Zoo gaat het niet met godelooze dwazen, Neen zeker: want gelijck het stof, voor 't blazen Des dwarrelwints, en 't bulderend gerucht Der buien, stuift en opvlieght in de lucht, Wanneer het oost bestorremt wort van 't weste, En 't zuid van 't noort; zoo vaert dit volck ten leste. Dus kan de booze, al heeft hy schijn van voordeel, Geensins bestaen in Gods rechtvaerdigh oordeel; Geen booswicht oock, geketent aen het quaet, Bestendigh staen in der oprechten Raet: Want Godt alleen den wandel kent der vroomen, En boozen dempt, eer zy hun wit bekomen. Vertaling van Jan van der Noot Statenvertaling Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel DE II. HARPZANG Quare fremuerunt gentes Hoe raest de weerelt zoo verblint ? Wat breeckt het volck al wint ? De Koningen en Vorstendommen, Te stout in top geklommen, Zijn ingespannen, troon by troon, Om Godts gezalfden Zoon En Gode 't hooft en spits te bieden. Ay, hoor dat bloet eens zieden: Smijt wech hun banden, en hun juck, En redt u uit dien druck. Maer Godt, uit zijn verheve stoelen, Belacht dit ydel woelen. De Heer belacht hunne ydelheit, En reuckloos onbescheit. Begint zijn gramschap uit te breecken, Hoe grimmigh wil hy spreecken, En hen verbazen met dit woort, Al dondrende, en gestoort: d' Almogentheit heeft ons van boven, In top van alle hoven, Ten Vorst gezalft, den vloeck ten trots, Om uit haer hooge rots, Het heiligh Sion te regeeren, En elck haer wet te leeren. De Vader zelf sprack tegens my: Gy zijt mijn Zoon: want gy Zijt heden zelf uit my gesprooten. Eisch rustigh: 't is beslooten Dat ick u een ontelbaer tal Van volcken schencken zal Tot errefgoet, en vaste panden, Zoo wijt de zee de stranden Bevochtight, om den aerdtkloot heen, Uw onversterflijck leen. Gy zult de wrevlen, trots te moede, Met eene staele roede Bestieren, en aen scherven slaen Al die u wederstaen; En brijslenze, als een vat van aerde. Welaen dan, kent mijn waerde, Gy Koningen, mijn' naem ten prijs. Aenvaert mijn onderwijs, Die over 't aerdtrijck, als mijn knechten, De menschen moet berechten. Neemt Godt voor oogen, en ontziet Zijn' toorne in uw gebiet, En juicht, met schrick voor zijn vermogen. Zijn tucht verstrecke uwe oogen Een spiegel, eer hy zich vergramm', Uw ongerechten stam Verdelge: want zijn wraeck voorhanden Begint, als vier, te branden. Geluckigh heeft de man gebouwt Die op Godts Zoon betrouwt. Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel DE III. HARPZANG Domine, quid multiplicati Hoe groeit het leger, datme plaeght ! 't Weêrspannigh leger, datme daeght In 't oorloghsperck, Wort vreeslijck sterck: Het krielt, en krijt vast, rot by rot: Hy vint geen heul aen zijnen Godt: Maer ghy beschutme, o Heer, en stuit Dien hoop, en voert, den oorlogh uit, Als ghy belooft, En heft mijn hooft, Ten trots van 't muitende gerucht, Met vollen zegen in de lucht. Ick riep, door noot geperst, tot hem, Die van den Godtsbergh mijne stem Verhoorde in last. Ick sliep te vast, En lagh ter doot toe uitgestreckt, Maer zijne hant heeft my geweckt. Nu vreeze ick niet, hoe ongetelt Soo menigh duizent kriele in 't velt. Op op, mijn Heer, En berghme weêr: Want ghy 't gebit in stucken slaet, En kneust al watme t'onrecht haet. Verwacht geen heil dan uit de wolck Van Godt, den zegenaer van 't volck. Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel DE V. HARPZANG Verba mea auribus Ontsluit, o Heer, uwe ooren Om mijne stam te hooren, En luister, uit uw kooren, Naer mijn gekrijt; Want gy mijn Godt en Koning zijt. Ick zal, voor 't morgenteken Van 't licht, dat door wil breecken, U met gebeden smeecken. Ick zal, voor 't licht, Verschijnen voor uw aengezicht. Dan zal ick konnen lezen Uit uw rechtvaerdigh wezen, En zonder leedt te vreezen, Hoe u misnoeght Al 't onrecht, daer het hart af wroeght. Oock zullen geene boozen En rechte godeloozen, In uwen dienst verkozen, Voor u bestaen, Maer angstigh uit uwe oogen gaen. Gy haet de wetverbreeckers, Verdelght de logenspreeckers, Vervloeckt de wreede wreeckers, Daer 't bloet om schreit; Oock die zijn' naesten laegen leit: Maer ick zal met betrouwen Op uw genade bouwen, Het Heilighdom aenschouwen, En ang en kuisch Gaen knielen in uw heiligh huis. O Heer, ley my beraden Op uw gerechte paden, Nu veelen my versmaeden: Dies lichtme voor, Dat ick u volge op 't wettigh spoor: Want in geen lastermonden Oit waerheit wert gevonden. Hun hart, te diep om gronden, Niet anders breit Dan spinneweb, en ydelheit. Hun keel, van stanck doorkroopen, Stinckt, als een graf, dat open Een ieder wech leert loopen. Hun tongen zijn Bedrieghelijck door valschen schijn. Verdoem, o Heer, die treken, Dat, van hun wit versteecken, Zich vinden uitgestreecken, Die hier alleen De vroomen dochten te vertreên. Verdrijftze om hunne boosheit, En bystre godeloosheit, Die niet uit, simple broosheit, Maer zonder schrick Godt terghden elcken oogenblick. Dan zullen de geslachten, Die op uw goetheit wachten, Verheught uit al hun krachten, Eeuw in, eeuw uit, U tegengaen met bly geluit. Gy zult, de deught beloonen, En in hun harten woonen, Zy u met eere kroonen, O zegenaer Van uwe oprechte en vroome schaer. Gy kroont ons hier beneden Met uw genegentheden, Na 'et storten der gebeden, Als met een' schilt, Waer op de haet zijn pijlen spilt. Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel DE IIII. HARPZANG Cum invocarem exaudivit Toen mijn gebedt ten hemel steegh Verkreegh Ick troost van hem, die my bewaeckt, En uit gena rechtvaerdigh maeckt: Mijn toegesloten hart Loock op, in 't nijpen van de smart. Ontfarm u mijns: verhoorme toch. Och och, Och, Adams kinders, zeghtme, hoe Uw hart dus zackt naer d'aerde toe. Wat mintge d'ydelheit, En volght de logen, die u vleit ? 't Is noodigh datge weet hoe boogh, In 't oogh Der Englen, zijn getrouwe schaer, Hy 't heiligh kint zoo wonderbaer Verheft. Ick kerm tot hem, Hy rijst, en luistert naer mijn stem. Versteurt u vry, maer viert met schroom Den toom Van uwe gramschap op het quaet, En houdt de goude middelmaet, Op datge u niet besmet, Als reden uwen toren wet. Wanneer 't gestarrent in der nacht De wacht Bevolen blijft, en gy te bedt Op al uw doen en laeten let, Zoo prickelt lijf en ziel Met rouwe, om al wat Godt misviel. Gaet offert Gode geenen ram, Noch lam; Maer offert aen zijn Majesteit Een offer van rechtvaerdigheit, En hoopt op zulck een' Heer, Die kiest het hart voor kalf, en weer. Hoe menigh raeskalt: toont ons wat Men schat Voor 't heerelijckste en beste goet, Waer naer men billijck jaegen moet, Nu 't aertsch al t'ongewis En kort in 's wijzen oogen is. O Schepper, die het al verlicht En sticht, Gy merckte ons zielen met dit merck, Dat van uw helder voorhooft sterck In onzen boezem dringt, Zoo dat het hart van blyschap springt. Gy zegent uwen onderdaen Met graen, Olijf, en Druif. Ick worp, o Heer, My plotsling in uwe armen neêr, En slaepe op zulck een' borgh, Mijn hoop, mijn' troost, mijn zorgh. Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel DE VI. HARPZANG Domine, ne in furore. Och, strafme niet in uwen toren, Noch leghme mijne schult te voren, In uwe gramschap, lieve Heer : Ontfarm u mijns; ick legh ter neder, Ter doot toe kranck : geneesme weder : Mijn beenen siddren meer en meer. Mijn ziel is vol ontsteltenissen. Help Godt, hoe lang zalze u noch missen ? Och keer uw aenschijn toch naer my, En ruck mijn ziel uit zoo veel stricken : Maeck mijnen geest van alle schricken Des doots door uw genade vry : Want niemand, daer de dooden leggen, Weet prijs en eer van u te zeggen. Wie looft u in den helschen kuil ? Ick ging in arbeit van al 't steenen. 'K Zal nacht op nacht in in 't bedde weenen, En wasschen het, terwijl ick huil. 'K zal 't bedt met tranen overspreien. Mijn oogh is root en blint van schreien : Van hartzeer wert ick grijs en out, Om zoo veel haeters, die my praemen. Nu wijckt, vertreckt van my altsamen, Gy die van recht noch regel houdt : Want mijn gekerm quam Godt ter ooren Godts goetheit wou mijn be verhooren : Mijn smeecken ging hem aen het hart. Dat nu zoo menige als my haeten Verbaest en schaemroot 't velt verlaeten En haestigh vliên, van schrick benart. Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel DE VII. HARPZANG Domine Deus meus. Mijn Heer, mijn Godt, ick heb op u Mijn hoop gestelt. De vyant komt te velt : Behoe beschutme nu Voor allen., die verbolgen My zoecken, en vervolgen : Op dat de vyant, nu hy brult, Gelijck een leeuw, Die yslijck, schreeuw op schreeuw, Het woudt met schrick vervult, En vlamt op hart of hinde, Niet fel mijn ziel verslinde : Gemerckt zich niemant openbaert, Niet een, die my Verlos, behoe, bevry. Word ick met recht, bezwaert, Of kanmen my verdencken, Dat ick hem zocht te krenken ? Of zocht mijn wraecklust oit uit baet, Zoo fel en wreet, Ontfangen leet met leet, En al dat quaet met quaet Hem weêr betaelt te zetten ? Zoo moet hy my verpletten : Zoo vliede ick, zonder wederstant : Hy grijp' verstoort En trede en trapme voort Het hooft tot stof in 't zant Zoo lang tot dat'er leven En naem al teffens kleven. Ontwaeck in uwe grimmigheit, En hanthaef 't recht Van uwen trouwen knecht : Vertoon uw Majesteit, En zegenrijcke straelen, In 's vyants lant en paelen. Ontwaeck, o Heer, en voer mijn zaeck, Naer uw besluit En last, rechtvaardigh uit : En 't volck zal met vermaeck In uwen tempel dringen, En u ter eere zingen. Dan zet u wederom om hoogh Op uwen troon, Als Rechter, en betoon Voor aller menschen oogh, Dat gy een Heer der volcken, Hen oordeelt uit de wolcken. Nu vel, naer mijn gerechtigh pleit, (Ick ben gerust) Naer 't recht, u wel bewust En mijne onnozelheit, Het vonnis, zonder voordeel. O Rechter, strijck het oordeel. Gy Hartekenner, die den twist Zoo grondigh weet, Laet volstaen 't onbescheet En onrecht, dat men dus vernist : Laet d'onbeschaemtheit tieren Gy zult den vroomen stieren. Wie recht en billijck handelt, wacht Van 't billijck Rijck Om hoogh geen ongelijck, Maer hulp: De Godtheit acht Die vroom is en rechtvaerdigh Zijn hulp en hoede waerdigh. d'Aertsrechter, op den hooghsten stoel, Van groot gedult En sterck, der boozen schult Vast aenziet, stil en koel, En dreight hun niet gestadigh, Gestoort en ongenadigh, Volhardt de boosheit, onverschrickt In haer besluit, Zoo ruckt hy 't slaghzwaert uit, En spant den boogh, en mickt Met dootelijcke flitsen, Geslepe en gloênde spitsen. Bezie nu wat de boosheit baert : Z'ontfing met druck Den nijt, die om 't geluck Des naesten zich bezwaert, En baerde niet dan nucken, Gewelt, en schellemstucken. Zy groef, verblint door wrock en nijt, Een' diepen kuil, Dees slickte in zijnen muil En balgh die ons uit spijt Belaeghde dus verbolgen, En heeft haer zelf verzwolgen. De slagh van 't onrecht en gewelt, Op my gemunt, Des booswichts eigen punt Heeft hem ter neer gevelt, Verleert dat ydel stoffen, En 't beckeneel getroffen. Nu wil ick Godts gerechtigh hof, Mijn leven lang, Met snaerespel en zang, En noit volvlochten lof, Verheffen, en stoffeeren, Ten roem en prijs des Heeren Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel DE VIII. HARPZANG Domine Dominus noster. O Heer, ons aller Heer, Hoe schiet de zon van uwen naem en eer Haer heldre wonderstraelen Zoo verre om d'aerde, en over alle paelen ! Want uwe heerlijckheit, Uw goetheit, maght, en wijsheit, uitgespreit In 't scheppen, wyder springen Dan 't groot begrijp der heemlen, en hun ringen. Het kleentje, dat noch zuight Aen moeders borst, van uwen lof getuight, Zoo klaer, datze al te zamen, Die uwen naem ontheiligen, zich schaemen. Wanneer ick, 's avonts spa, Uw werreckstuck, den hemel gade sla, Den loop van starre en maene, Die gy geleit op 't spoor van haere baene : Dan spreeck ick: hoe bezint Gy dus een' worm, een' mensch, een menschenkint ! Wat is de roem des menschen, Datge om hem denckt, hem gaslaet naer zijn wenschen ! Gy hebt hem zulcks verrijckt, Dat hy bykans uwe Engelen gelijckt. Gy kroonde hem met mercken Van eere en prijs tot Heer van alle uw wercken. Gy stelt hem in uwe ste In 't hoogh gezagh der weerelt, over 't vee, De schaepen in de heiden, En ossen, die in 't velt en beemden weiden : Oock over 't pluimgediert, Dat door de lucht met vlugge pennen zwiert ; En visschen, die zich reppen In zee, en stroom, en daer hun' adem scbeppen. O Heer, ons aller Heer, Hoe schiet de zon van uwen naem en eer Haer heldre wonderstraelen Zoo verre om d'aerde, en over alle paelen ! Naar de psalmenpagina Joost van de Vondel DE XXII. HARPZANG Dominus regit me. D'Almaghtighe is mijn herder, en geleide. Wat is 'er datme schort? Hy weit my, als zijn schaept, in vette weide, Daer gras noch groen verdort. Hy drenckt mijn ziel in koele bronne en beecke. Indien myn geest verstroy' En afdwael' van de kudde, en rechte streecke, Hy brengtze weêr te koy. Hy brengt my op de heirbaen van zijn wetten En 't goddelijcke Recht, Om zijnen naem en eer in top te zetten, Door 't lof van zijnen knecht. Al zworf ick om in naere en donkre dalen, Beschaduwt van de doot, Noch vreest mijn hart geen ongeluck, noch qualen: Hy staatme by in noot. Ick maghme vast op zijnen staf verlaeten, En trouwen herdersstock. Hy deckt voor my, ten schimp van die my haeten Met onverzoenbren wrock, Een' vollen dich, gelaên met leckernijen. Hy zalft mijn hair en hooft Met oligeur, om 't aenschijn te verblijen Door glans, die druck verdooft. Wat wort aen my een' schoonen kelck gegeven Vol wijns! Godt stort zijn hart Genadigh uit, ten beste van mijn leven, Ten troost van alle smart. Ick zal Godts huis en zegenrijcken tempel Bewoonen dagh en nacht, En nimmermeer verlaeten Arons drempel, Maer sterven op mijn wacht. Bewerking door Hooft van dezelfde psalm. De Statenvertaling. Psalmen-pagina. Joost van de Vondel DE XXIII. HARPZANG Ad te, Domine, levavi. Een ander zoecke naer zijn' lust Aen schepsels heul en troost en rust: Ick stelle op d'ongeschapenheit, Vol maght en kracht en majesteit, Al mijn betrouwen, hef mijn oogh En hart naer u, mijn Godt, om hoogh: Want ofme dan mijn vyant praemt, Ick stae verlegen noch beschaemt, En ick, noch geen die op u steunt, Op 's hemels hulp en almaght leunt, Moet zwichten, wort ten schimp gestelt Van 's vyants aentoght en gewelt. Des boozen hoop en toeverlaet Zoeckt vruchteloos zijn' troost aen 't quaet; Naerdien hy zwicht voor stercker maght. Och, toonme, Heer, in 's weerelts nacht En ommewegen, al den schat Van uwe wet, en 't rechte padt, En wijsme 't spoor van uw gebodt, Waer langs men wandelt recht naer Godt. Geleyme in 't onbeschaduwt licht Van uwe waerheit. leer en sticht En onderwijsme: want ghy kont Door lessen, op uw wet gegront, Mijn ziel behoeden, en ick sla Het oogh alleen op uw gena Den ganschen dagh, noit hoopens moe, Van 's morgens af tot 's avonts toe. Gedenck aen uw bermhartigheên, Bermhartigheên, van outs voorheen Genooten, bij den ouden stam, En al 't geslacht van Abraham. Gedenck niet hoe mijn teere jeught Lichtvaerdigh van de baen der deught Te glijden plagh, en licht verleit, Bevleckt wert door onweetenheit, En wulpscheit, die, te reuckeloos, Uit dwaelzucht onheils onwegh koos. Gedenckme naer uw strengheit niet, Naer naer uw goetheit, die geen riet, Dat teer en kranck is en geknackt, In stucken breeckt, en nedersmackt. De Godtheit is volkomen goet, En gansch rechtvaerdigh van gemoedt. Dit ;s d'oirzaeck dat zij door haer wet De menschen afschrickt van de smet Der misdaet, die zy niet verschoont, En klaer in dezen spiegel toont, Op dat het menschdom zich getrou Voor zulcke vlecken hoeden zou. Godt stuurt zachtzinnigen en leit Ootmoedigen daer d'onderscheit Van goet en quaet hun wort getoont, En hoe hy ieder straft of loont. Godt gaet het menschdom op het spoor Van zijn genade en waerheit voor, En stierf hem, die zijn gangen zet Naer 's hemels heilverbont, en wet. Gy zult, o Heer, om uwen naem En overal bekende faem Van uw genade en waerheit voort Niet langer toornigh en gestoort, Naer uw belofte, vol gedult, Uitwisschen mijne groote schult Van misdrijf. hoe geluckigh is De man, die, vol bekommernis, Godt dient, met lichaem, ziel, en geest, Dien goedertieren vader vreest. Hy wandelt met een' vasten tredt Naer 's hemels voorgestelde wet. Die man zal nuttigen al 't goet, Den uitgestorten overvloet, Aen ieder van om hoogh belooft, Waervan hem tijt noch eeuw berooft, Zijn zaet bezit het wettigh erf, Van 's vaders leen, indien hy sterf, En zet al wat hem toebehoort Op kinders en kints kinders voort: Want Godt behoet, gelijck zijn' vrient, Die hem godtvruchtigh eert en dient. Hy handhaeft dat geslacht met lust, En toont waer zijn verbont op rust; Als hy zich door zijn wet verbint Te zegenen, die hem bemint, Ontziet, en vreest zijn leven langk. Dit 's d'oirzaeck dat ick, zwack en kranck, Mijne oogen naer den hemel sal, En dagh en nacht op Godts gena Verlange, en wachte alle oogenblick Dat hy mijn voeten van den strick, Den valstrick der bekoorlijckheit En looze laegen, my geleit, Ontsla, en slaecke van dien knoop. Aenschouwme, o aller vroomen hoop, Genadigh, nu ick smeeck en bidt, En eenzaem en verlaeten zit. d'Aenvechtingen zijn zwaer, en groot: Verlosme uit dezen angst en noodt. Aenschouw toch mijn' verworpen staet, En zwaericheit. vergeefme al 't quaet, Waeraen ick al te schuldigh ben, En my met reden strafbaer ken. Aenschouw mijn' vyant, hoe hy vast In maght en aental groeit en wast. Aenschouw hoe onrechtvaerdigh stout Hy my uit haet in vreeze houdt. Behoe mijn ziel, en ruck emt kracht My uit de klaeuwen van zijn maght. Ick hoope op u, gelijck 't betaemt, Dies sta ick billijck niet beschaemt. Onschuldigen en vroomen my Begunstighden, die uwe zy Bleef houden, ongeknackt van moedt. Verlos al Jakobs volck en bloet, Geperst van 's vyants lastigh juck, Uit zijnen noot en angst en druck. Bewerking door Hooft van dezelfde psalm. Joost van de Vondel De LX. Harpzang Exaudi, Deus, deprecationem meam O Godt, verhoor mijn be. Zijt op mijn smeecken ree. Mijn stem heeft in mijn smart Benneepen, en benart, Van d'aerde, laegh gezoncken, Ten hemel toe gekloncken, Van waerge, als ick 't u verghde, My op een steenrots berghde. Gy gaeftme op mijn geschrey Genadigh het geley; Toe ick de wraeck ontvloot, gaeft gy my hoop in noot, En noopte haer met spooren, Verstreckte my een toren, Daer ick, ontlast van zorgen, Beschut wert, en geborgen. Ick zal, tot 's levens endt, My veiligh in de tent Van uw voorzichtigheit En voorzorge en beleit Verschuilen voor de pooten Der felle roofgenooten, In schaduw van uw veêren, Daer my geen vloecken deeren: Want gy hebt myn gebeên En jammerlijck gesteen Verhoort voor mijn bederf. Gy zetze in 't wettigh erf, Die, aen uw' eedt verbonden, Ontzien uwe eer te wonden, U altijt kruipen nader, Als 't kint zijn' lieven vader. Gy zult mijn levens tijt, Hoe snel die heeneglijt, Verheugen, en de ry Van 's Konings jaeren bly Noch veele jaeren recken, Zoo wijt zy konnen strecken, Van kindren op kints kinderen, Wier telgen niet verminderen. Hy zal in 't eeuwigh licht, Voor 't heilichste aengezicht, Op zijnen troon gewijt, Verduuren eeuw en tijt. Wie polst in deze naerheit Den afgront van Godts klaerheit En waerheit en genade? Wie ging met Godt te rade? Dies wil ick doorgaens heen Uw' naem met zang bekleên, Met galm van keele en snaer U loven voor 't altaer U mijn belofte houden, En nimmer quijt geschouden, Mijn kerckschult u betaelen, Zoo lang de zon blijft straelen. Vertaling van Marnix van St. Aldegonde Vertaling van Petrus Dathenius Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel DE LXXVIII. HARPZANG Deus, venerunt gentes. O Godt, de heidens zijn verwoet Gevallen in uwe eigen stadt, En schoone kerck, en errefgoet. De torens leggen plat, Uw outer, koor, en wet Ontheilight, en besmet. Jerusalem, in asch gesmoort, Gelijck een tuinhut, leght verstoort. Zy de mesten, na dien wreeden moort, De hongerige vogels vet Met vroome lijcken, voor de poort Geslingert, een bancket Voor kraey, en rave, en gier. Het wilde woeste dier Bekomt op 't velt zijn'leckren eisch, En boet zijn' lust met heiligh vleisch. Zy hebben om Jerusalem Het bloet, als water, uitgestort, Daer door der dooden heesche stem Geen mensch bewoogen wort, Na zulck een felle straf, Die hun een'kuil en graf Bestelle, en na de bleecke doot Ter aerde helpe, in moeders schoot. Wy leggen plat, tot een verwijt Den wrevelziecken nagebuur, Ten schimp en hoon van Haet en Nijt, In 't ronde om onzen muur. Mijn Heer, mijn Godt, hoe lang Zultge onzen ondergang Vervolgen in uw gramschap? o Hoe slaetze voort, als vlam in stro! Ay stort veel eer uw' toren uit Op volck, dat geene Godtheit kent, En geef die Rijcken tot een' buit, Daer elck uwe eere schent, En uwen naem versmaet. Zy hebben toch uit haet Verslonden Isax vettern oegst, En tot een'puinhoop 't lant verwoest. Gedenck aen d'oude misdaet niet. Dat uw gena geen uitstel zoeck': Want wy verteeren van verdriet. Bevry ons voor dien vloeck. Verlos, verlos ons, Heer, Ter leifde van uwe eer. Vergeef, om uwen naem alleen, AL wat misdreven is voorheen: Op dat het Heidendom uit spot En schimp niet zegge nu en dan: Waer is hun heilant, en de Godt, Die Jakob helpen kan? Eer 't heidensch volck dit hoor', En toeroepe in ons oor, Daer wy om 't lastren schaemroot staen, En zien 't met roode wangen aen. De wraeck van uwer knechten bloet, Het welck zoo wreet vergoten wert, Het zuchten des gevangens moet U raecken aen het hart. Ontruck nu, en bescherm, Met uwen stercken arm Der dooden overschot en kroost, Den onderdruckten tot een'troost. Zet vry den nabuur zevenwerf Dat stuck betaelt, en schenck hem weer Dien kelck des smaets, aen 's hemels erf En u, der stammen Heer, Geschoncken, zoo verblint, Verwaten, en ontzint, Op dat een ieder zie en weet' Wat lachen baert in nabuurs leedt. Maer wy, uw volck, een kudde, lang Geweit met uwen trouwen staf, Beloven u met spel en zang Te volgen tot ons graf, En na onze uitvaert zal Het vrolijck lofgeschal Van kint en kints kint, nimmer moe, U loven tot den hemel toe. Vertaling van hetzelfde gedicht door Huygens Statenvertaling. Psalmen-pagina. Joost van den Vondel De CXXX. Harpzang Domine, non est exaltatum Myn hart is niet vermeeten Van hoovaerdy bezeten. Geen trotsheyt, noo gestuit, Ziet my ten oogen uit. Mijn wandel was, als dwazen, Noit trots en opgeblazen, Noch 'k roemde, al t'onbedocht, Het geen ick niet vermoght. Heb ickme uit trotsheit, sedert Mijn boete, niet vernedert, En, als een kint gespeent Van 's moeders borst, verkleent; Zoo blijf mijn ziel, bezweecken In druck, van u versteecken. Dat Jakobs vroom geslacht Godts hulp en troost verwacht', Die, nu en t'allen tijden, Zijn stammen zal verblijden. Bewerking van Joost van Lodenstein Statenvertaling Naar de psalmenpagina Joost van den Vondel Berijming van Psalm 136 Toen wy, te Babylon, geketent, daaghlix droever, Ons harpen hingen aan de wilgen, die den oever Der onversoenbre Eufraat beschaduwen met groen; En aan Ierusalem, en 't Vaderlant gedachten, En aan d'altaren, daar wy Godt te dienen plaghten, En Levi ons met Man des Godtsdienst plagh te voên: Toen scheen ons aangezicht van hartzeer te verouden. De boezem zuchten loosde, en d'oogen parlen douwden; Want d'overwinners ons beloegen, in ons kruis, En spraken: weest getroost, ghy 's hemels uitverkoren, Nu laat ons eens een liet en blijden lofzangk hooren, En zingt eens, zoo ghy plaght, in uw Godsdienstigh huis. Och, spraken wy, wien zou gelusten noch te zingen, Nu wy, zoo veer van huis, by woeste vreemdelingen, Zijn ieders tijtverdrijf, en guighelspel, en hoon. Ierusalem, eer ghy in mijn ghemoedt zult sterven, Eer sal mijn rechte hant haar soete snaren derven; Eer sal mijn schelle harp mij weigren haren toon. Gewijde vloeren, en ghy schoon gebouwde bogen, En heilighdommen, die noch glinstert in onse oogen; Och Sion, eer ghy laat te sijn ons hooghste goet, Ons weelde, ons vrolickheit, ons vaarsen, en gesangen; De tong sal eer verdrooght in 't montgehemelt hangen, Eer dat van elders vreught verrijse in ons gemoedt. Gedenck, o Heer, gedenck de rasende Edomiten; Die, in 't verdelgen van den roem der Israliten, Vast kreeten: af, rein af, tot op den lesten steen. Verwoest, en brant, en blaackt: brengt yser aan, en vuurwerck. Men draagh geen kerck ontsagh. verloopen is haar uurwerck. Men trap haar, die u zoo baldadigh heeft getreên. Bloetdorstigh Babylon, hoe stout ghy u durft roemen; Men sal in 't ende den verdelger zaligh noemen, Die u vergelde al 't wreede ons aangedane quaadt. Dan salmen roepen: o geluckigh zijt ghy Persen, Die Sions onrecht wreeckt, en die de teeder harssen Van Babels zuigeling op rotsen klitst, en slaat. Een bewerking van Justus de Harduwijn van deze psalm. Een andere bewerking van Vondel van deze psalm. De Statenvertaling. Psalmen-pagina. Joost van den Vondel DE CXXXVI. HARPZANG Super flumina Babylonis Wy zaten by d'Eufraat en wachtten, En schreiden eenen watervliet Te Babilon uit groot verdriet, Zoo dickwijl wy aen Sion dachten. Wy hingen harp, en fluit en snaer Aen wilgeboomen, hier en daer. Want die de stammen, derwaert dreven In slavernye, en slaefschen dwangk Begeerden onzen blijden zangk; Die ons verdreven, daer wy 't leven Versleeten onder 't uitheemsch juck, Beschimpten dus ons ongeluck: Nu zingt eens op Hebreeusche wijze Een liedt en lofzang op dien toon, Als gij te Sion zijt gewoon. Wy spraecken: wie kan, Godt ten prijze, Een' lofzang zingen bij Chaldeen, Zoo verr' van huis, in vreemde steên? Jerusalem, kan ick mijn leven U hier, vergeeten? dat mijn hant Veeleer verdorre in 's vyants lant Mijn tong moet aen 't gehemelt kleven, Eer ick, o voester van ons wet, U reuckloos uit mijn zinnen zett': Eer ick Jerusalen niet achte Mijn hooghste blyschap tot vermaeck. O Heer, gedenck, uit lust tot wraeck, Aen Edom, Esaus wilt geslachte, Dat tegens uw Jerusalem Den stormram aendreef met dees stem: Valt aen: verdelght nu muur, en toren. Verdelght de stadt tot in den gront, En toont ons d'erven, daerze stont. O Babilon, wat's u beschoren! Rampzalige, te wreet en valsch, Wat haeltge u plaegen op den hals! Men zal den vyant zaligh prijzen, Die u met deze zelve roe Te keere ga, en drincken doe Dien bitteren dranck [een hart moet yzen,] En bloetkelck, die gy t'onbesneên Geschoncken hebt aen ons Hebreen. Men zal den vyant zaligh achten, Die uwe kinders, teêr en bloot, Geruckt van moeders borst en schoot, Onaengezien gekerm en klaghten, Op steenen plettert moedernaeckt, En 't beckeneel op steenrots kraeckt. Een eerdere vertaling van dezelfde Psalm door Vondel Een vertaling van dezelfde Psalm door Justus de Harduwijn Statenvertaling. Psalmen-pagina.